Study sections
అధ్యయన విభాగాలు
21.0 అంశం 5: ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు — ఇంకా నెరవేరని వాగ్దానము / 21.6 ఇంకా కొనసాగుతున్న విస్తృతమైన కథనము
21.6.3 పితరులకు దేవుడు ప్రత్యక్షమైన సందర్భాల నుండి ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య దేవుని నివాసము వరకు
Section 961 of 1028 · Study notes
పితరులకు దేవుని ప్రత్యక్షతల నుండి ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య దేవుని నివాసము వరకు
ప్రధాన లేఖన భాగములు: ఆదికాండము 17:1; 26:24; 28:10–22; నిర్గమకాండము 25:8; 29:42–46; 40:34–38.
అధ్యయన ప్రధానాంశము: ఆదికాండములో దేవుడు అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబు వంటి పితరులకు ప్రత్యేక సందర్భాలలో ప్రత్యక్షమై, తన వాగ్దానములను పునరుద్ఘాటించి, వారికి తన సన్నిధిని గూర్చిన నిశ్చయతను అనుగ్రహించెను. నిర్గమకాండములో అదే దేవుడు పితరుల సంతానాన్ని ఐగుప్తు నుండి విమోచించి, వారిని ఒక సమాజముగా ఏర్పరచి, వారి మధ్య నివసించుట తన ఉద్దేశమని ప్రకటించెను. నిర్గమకాండము ముగింపులో దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుట ద్వారా ఈ కథన పరిణామము ఒక ముఖ్యమైన స్థాయికి చేరుకొనుచున్నది.
ప్రత్యేక పరిశీలన: దేవుని స్వభావములో మార్పు కాదు; ఆయన సన్నిధి కథనములో వ్యక్తమగు విధానములో వచ్చిన మార్పు. పితరులతో జరిగిన ప్రత్యేక ప్రత్యక్షతల నుండి, విమోచింపబడిన ఇశ్రాయేలు సమాజమధ్య స్థాపించబడిన ఆయన నివాసము వరకు జరిగిన పరిణామమే ఈ అధ్యయన కేంద్రబిందువు.
1. పరిచయము — ప్రత్యక్షమగు దేవుడు, తన ప్రజల మధ్య నివసించు దేవుడు
ఆదికాండము మరియు నిర్గమకాండము రెండు వేర్వేరు చారిత్రక దశలను వివరించినప్పటికీ, అవి ఒకే దైవిక కార్యప్రణాళికలో పరస్పర సంబంధముగల భాగములుగా నిలిచియున్నవి.
ఆదికాండములో దేవుడు పితరులను పిలుచుచున్నాడు, వారికి ప్రత్యక్షమగుచున్నాడు, వారితో మాట్లాడుచున్నాడు, వాగ్దానములను అనుగ్రహించుచున్నాడు, వారి ప్రయాణములలో తన సన్నిధిని గూర్చిన నిశ్చయతను ఇచ్చుచున్నాడు.
నిర్గమకాండములో దేవుడు వారి సంతానము యొక్క మొరను ఆలకించుచున్నాడు, వారిని ఐగుప్తు దాస్యము నుండి విడిపించుచున్నాడు, సీనాయి వద్ద వారిని తన ప్రజలుగా సంబోధించుచున్నాడు, చివరకు వారి మధ్య నివసించుటకు ఏర్పాటుచేయబడిన ప్రత్యక్ష గుడారమును తన మహిమతో నింపుచున్నాడు.
ఈ రెండు గ్రంథముల మధ్య ఉన్న కథన సంబంధమును ఒక ప్రధాన వాక్యములో వ్యక్తపరచవచ్చును:
ఆదికాండములో దేవుడు పితరులకు తన సన్నిధిని తెలియజేసెను; నిర్గమకాండములో అదే దేవుడు వారి సంతానమధ్య తన నివాసమును స్థాపించెను.
అయితే దీనిని దేవుడు ఆదికాండములో కొందరితో మాత్రమే ఉండి, నిర్గమకాండములో మొదటిసారిగా ప్రజలతో ఉండుట ప్రారంభించెనని అర్థము చేసుకొనరాదు.
దేవుని సన్నిధి ఆదికాండములో కూడా నిరంతరముగా కార్యముచేయుచున్నది. అలాగే నిర్గమకాండములో కూడా వ్యక్తులకు ప్రత్యేక ప్రత్యక్షతలు కొనసాగుచున్నవి.
కాబట్టి ఇక్కడ గమనించవలసినది దేవుని సన్నిధి ఉనికి ప్రారంభము కాదు. ఆ సన్నిధి కథనములో ప్రకటింపబడిన రూపము, దానిని అనుభవించు ప్రజల విస్తృతి, దానికి ఇవ్వబడిన సమాజపరమైన ప్రాముఖ్యత మారుటయే.
ఈ వ్యత్యాసము ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు సాగుచున్న కథనమును సమగ్రంగా అర్థము చేసుకొనుటకు అత్యంత ముఖ్యమైనది.
2. అబ్రాహాముకు దేవుని ప్రత్యక్షత — వాగ్దాన సంబంధములో వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షత
ఆదికాండము 17:1
అబ్రాము తొంబదితొమ్మిది సంవత్సరముల వయస్సులో ఉన్నప్పుడు యెహోవా అతనికి ప్రత్యక్షమై, తాను సర్వశక్తిగల దేవుడనని తెలియజేసి, తన యెదుట నడుచుచు నిందారహితుడుగా ఉండుమని ఆజ్ఞాపించెను.
ఈ సందర్భము ఆదికాండములో దేవుని ప్రత్యక్షతకు ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణ.
2.1. ప్రత్యక్షత ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తికి సంబంధించినది
ఈ వచనములో దేవుడు అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
ఈ ప్రత్యక్షత యొక్క తక్షణ సందర్భము ఒక వ్యక్తితో దేవుడు ఏర్పరచుచున్న నిబంధన సంబంధము.
అబ్రాహాము తనంతట తానే దేవుని సన్నిధిని సాధించుకొనలేదు. దేవుడే చొరవ తీసుకొని అతనికి ప్రత్యక్షమయ్యెను.
అందువలన ఈ కథనములో ప్రధానమైనది మానవుడు దేవునిని కనుగొనుట కాదు; దేవుడు తన ఉద్దేశమును ఒక వ్యక్తికి తెలియజేయుట.
2.2. ప్రత్యక్షత వాగ్దానమును స్థిరపరచుచున్నది
17వ అధ్యాయములో దేవుని ప్రత్యక్షత, అబ్రాహాముకు ఇచ్చిన వాగ్దానముల అభివృద్ధితో ముడిపడియున్నది.
దేవుడు అతనికి అనేక జనములకు తండ్రియగుటను, అతని సంతానమును విస్తరింపజేయుటను, తన నిబంధనను అతని సంతానముతో కొనసాగించుటను ప్రకటించెను.
ప్రత్యేకముగా 17:7లో దేవుడు అబ్రాహాముకును అతని తరువాతి సంతానమునకును దేవుడై ఉండుటను ప్రకటించెను.
ఇది ఈ అధ్యయనములో అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన సంబంధము.
17:1లో ఒక వ్యక్తికి ప్రత్యక్షమైన దేవుడు, 17:7లో ఆ వ్యక్తి తరువాతి తరములతో కూడా తన సంబంధము కొనసాగునని ప్రకటించుచున్నాడు.
ఈ విధముగా అబ్రాహాముకు జరిగిన ప్రత్యక్షత అతని జీవితానికే పరిమితమైన సంఘటన కాదు.
అది తరువాతి తరములకు సంబంధించిన వాగ్దానమును కూడా మోసికొనివెళ్తున్నది.
2.3. వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షతలో సమాజపరమైన భవిష్యత్తు
అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమైన సమయంలో ఇశ్రాయేలు ఇంకా విమోచింపబడిన జనసమాజముగా ఏర్పడలేదు.
సీనాయి వద్ద కూడియున్న ఇశ్రాయేలు సమాజము ఇంకా కథనములో ప్రత్యక్షముకాలేదు.
అయితే దేవుడు అబ్రాహాముతో మాట్లాడిన మాటలలో ఆ భవిష్యత్తు ముందుగానే సూచింపబడుచున్నది.
ఇక్కడ ముఖ్యమైన కథన క్రమము:
ఒక వ్యక్తికి ప్రత్యక్షత → అతని సంతానమును గూర్చిన వాగ్దానము → ఆ సంతానముతో కొనసాగబోవు దైవిక సంబంధము.
నిర్గమకాండములో ఈ వాగ్దానము ఒక విశాలమైన సమాజ చరిత్రలో వ్యక్తమగుట ప్రారంభించుచున్నది.
3. ఇస్సాకుకు దేవుని ప్రత్యక్షత — తరములు మారినప్పటికీ కొనసాగు సన్నిధి
ఆదికాండము 26:24
బెయేర్షెబాలో యెహోవా రాత్రివేళ ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమై, తాను అతని తండ్రియైన అబ్రాహాము దేవుడనని తెలియజేసెను.
దేవుడు అతనిని భయపడవద్దని ప్రోత్సహించి, తాను అతనితో ఉన్నానని ప్రకటించెను.
3.1. అబ్రాహాము దేవుడే ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమయ్యెను
ఈ వచనములో దేవుడు తనను అబ్రాహాముతో ఉన్న సంబంధము ద్వారా పరిచయము చేసుకొనుచున్నాడు.
దీనివలన పితరుల చరిత్ర వేర్వేరు వ్యక్తులకు జరిగిన సంబంధంలేని సంఘటనల సమాహారము కాదని స్పష్టమగుచున్నది.
అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడే ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
దైవిక వాగ్దానము ఒక తరము ముగిసినప్పుడు ముగిసిపోలేదు.
అబ్రాహాము మరణించిన తరువాత కూడా దేవుని కార్యము అతని కుమారుని జీవితములో కొనసాగుచున్నది.
3.2. దేవుని సన్నిధిని గూర్చిన స్పష్టమైన ప్రకటన
ఈ సందర్భములో దేవుడు ఇస్సాకుతో ఉన్నానని ప్రత్యేకముగా ప్రకటించెను.
ఇది ఒక ముఖ్యమైన భేదమును తెలియజేయుచున్నది.
దేవుడు ఒక సందర్భములో ప్రత్యక్షమయ్యాడనుట ఒక విషయము.
ఆయన తన సేవకునితో ఉన్నానని హామీ ఇచ్చుట మరొక విషయము.
ఈ రెండవ ప్రకటన ప్రత్యేక ప్రత్యక్షత జరిగిన క్షణమును మించి, ఇస్సాకు కొనసాగించవలసిన జీవితముతో సంబంధించియున్నది.
అందువలన దేవుని సన్నిధి ఆ ఒక్క రాత్రి సంఘటనకే పరిమితమని భావించరాదు.
3.3. భవిష్యత్తు తరములకు సంబంధించిన కొనసాగింపు
ఇస్సాకుకు ఇచ్చిన సన్నిధి హామీతోపాటు అతని సంతానమును విస్తరింపజేయుననే వాగ్దానము కూడా పునరుద్ఘాటించబడెను.
ఇక్కడ దేవుని సన్నిధి వ్యక్తిగత ఆదరణతోపాటు తరతరాల వాగ్దాన కొనసాగింపుకు సంబంధించియున్నది.
అబ్రాహాము తరువాత ఇస్సాకు.
ఇస్సాకు తరువాత యాకోబు.
యాకోబు తరువాత అతని కుమారులు మరియు వారి సంతానము.
ఈ విధముగా కథనము క్రమంగా ఒక వ్యక్తి నుండి అనేక తరములవైపు సాగుచున్నది.
ఇదే కొనసాగింపు నిర్గమకాండములో ఇశ్రాయేలు జనసమాజముతో దేవుని సంబంధమును అర్థము చేసుకొనుటకు పునాదిగా నిలుచున్నది.
4. యాకోబు బేతేలులో పొందిన అనుభవము — తెలియని ప్రదేశములో దేవుని సన్నిధి
ఆదికాండము 28:10–22
ఈ అధ్యయనములో ఆదికాండము నుండి తీసుకొనవలసిన అత్యంత ముఖ్యమైన భాగములలో ఇది ఒకటి.
యాకోబు బెయేర్షెబా నుండి హారానువైపు ప్రయాణించుచుండగా ఒక ప్రదేశములో రాత్రి గడిపెను.
అతడు నిద్రించుచుండగా కలలో భూమి నుండి ఆకాశమువరకు చేరియున్న ఒక నిచ్చెనను చూచెను. దేవదూతలు దానిమీద ఎక్కుచు దిగుచుండిరి.
యెహోవా అతనికి ప్రత్యక్షమై, అబ్రాహాము మరియు ఇస్సాకులకు సంబంధించిన వాగ్దానములను పునరుద్ఘాటించెను.
4.1. యాకోబు వెదకని స్థలములో దేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యెను
యాకోబు ఆ ప్రదేశమునకు ఒక సమాజ ఆరాధన కార్యక్రమములో పాల్గొనుటకు రాలేదు.
అతడు తన కుటుంబ పరిస్థితుల కారణముగా ప్రయాణించుచున్నాడు.
రాత్రి గడిపిన ఆ ప్రదేశము అతనికి ప్రత్యేకమైనదిగా ముందుగా తెలియదు.
అయితే ఆ ప్రదేశములోనే దేవుడు అతనికి తన సన్నిధిని తెలియజేసెను.
ఈ కథనము దేవుని ప్రత్యక్షత మానవుని ముందస్తు అవగాహనకు పరిమితము కాదని తెలియజేయుచున్నది.
4.2. యాకోబుకు ఇచ్చిన సన్నిధి వాగ్దానము
28:15లో దేవుడు యాకోబుతో తాను అతనికి తోడుగా ఉండి, అతడు వెళ్లుచోట్ల అతనిని కాపాడి, అతనిని తిరిగి ఈ దేశమునకు రప్పించునని ప్రకటించెను.
దేవుడు తన వాగ్దానమును నెరవేర్చువరకు అతనిని విడువనని కూడా తెలియజేసెను.
ఇక్కడ దేవుని సన్నిధి ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశములో జరిగిన ప్రత్యక్షతగా ప్రారంభమైనప్పటికీ, యాకోబు కొనసాగించవలసిన ప్రయాణమంతటితో అనుసంధానించబడుచున్నది.
యాకోబు ఆ ప్రదేశము నుండి వెళ్లవలసియున్నది.
అయితే దేవుని సన్నిధి వాగ్దానము అక్కడితో ముగియుటలేదు.
అందువలన బేతేలు సంఘటనలో రెండు విషయములు కలిసియున్నవి:
- ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశములో దేవుని ప్రత్యక్షత.
- ఆ ప్రదేశమును విడిచి ప్రయాణించు యాకోబుతో దేవుడు ఉండుననే వాగ్దానము.
ఈ రెండింటిని కలిపి పరిశీలించినప్పుడు దేవుని సన్నిధి గురించి ఆదికాండము ఇచ్చుచున్న అవగాహన మరింత స్పష్టమగుచున్నది.
4.3. యాకోబు ఆశ్చర్యము
28:16లో యాకోబు నిద్రలేచిన తరువాత యెహోవా ఆ స్థలములో ఉన్నాడని, అయితే తాను దానిని ఎరుగలేదని చెప్పెను.
అతని ప్రతిస్పందన ఆ సంఘటన యొక్క వ్యక్తిగత స్వభావమును తెలియజేయుచున్నది.
యాకోబు ముందుగా తెలియనిదానిని దేవుని ప్రత్యక్షత ద్వారా గ్రహించెను.
ఈ అనుభవము దేవుని సన్నిధి యొక్క వాస్తవికతను అతనికి తెలియజేసెను.
4.4. దేవుని మందిరమును గూర్చిన భాష
28:17లో యాకోబు ఆ ప్రదేశమును దేవుని మందిరమని, ఆకాశపు ద్వారమని వర్ణించెను.
28:19లో దానికి బేతేలు అని పేరు పెట్టెను.
బేతేలు అనే పేరు దేవుని మందిరము అనే భావమును కలిగియున్నది.
ఇది ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు ఉన్న సంబంధమును పరిశీలించుటలో ఆసక్తికరమైన అంశము.
అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన పరిమితిని గుర్తించాలి.
యాకోబు బేతేలులో అనుభవించినది దేవుని ప్రత్యక్షత మరియు దానికి అతడు ఇచ్చిన ప్రతిస్పందన.
నిర్గమకాండము చివరలో వివరించబడిన ప్రత్యక్ష గుడారము మాత్రం దేవుని ఆజ్ఞచొప్పున ఇశ్రాయేలు సమాజమధ్య నిర్మింపబడిన నివాస స్థలము.
బేతేలు అనుభవమును ప్రత్యక్ష గుడారపు స్థాపనతో సమానమైన సంఘటనగా పరిగణించరాదు.
అయితే దేవుని సన్నిధి ఒక ప్రదేశముతో ప్రత్యేకముగా అనుసంధానింపబడిన సందర్భముగా బేతేలు కథనము నిలుచుచున్నది.
4.5. బేతేలు నుండి నిర్గమకాండము వైపు
బేతేలులో యాకోబు వ్యక్తిగతముగా దేవుని సన్నిధిని గ్రహించెను.
నిర్గమకాండము చివరలో ఇశ్రాయేలు సమాజము దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుటను చూచెను.
ఈ రెండు సంఘటనలలో దేవుని సన్నిధి ప్రధానమైనదే.
అయితే వాటి కథన పరిస్థితులు వేర్వేరు.
బేతేలులో ప్రయాణించుచున్న ఒక వ్యక్తి.
నిర్గమకాండము చివరలో ప్రయాణించుచున్న ఒక జనసమాజము.
బేతేలులో కల ద్వారా ప్రత్యక్షత.
నిర్గమకాండము చివరలో మేఘము మరియు మహిమ ద్వారా సమాజమధ్య సన్నిధి యొక్క ప్రత్యక్ష సూచన.
ఈ వ్యత్యాసమే తరువాతి పరిశీలనకు దారితీయుచున్నది.
5. పితరుల ప్రత్యక్షతలలో కనిపించు ప్రధాన కథన లక్షణములు
అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబులకు సంబంధించిన పై మూడు సందర్భములను కలిపి పరిశీలించినప్పుడు కొన్ని సామాన్య లక్షణములు స్పష్టమగుచున్నవి.
5.1. దేవుడే ప్రత్యక్షతను ప్రారంభించుచున్నాడు
మూడు సందర్భములలోనూ దేవుడే తనను తెలియజేసుకొనుచున్నాడు.
అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబులు తమ స్వంత ప్రయత్నముల ద్వారా దేవుని సన్నిధిని నియంత్రించుటలేదు.
5.2. ప్రత్యక్షతలు వాగ్దానముతో అనుసంధానింపబడియున్నవి
ఈ సంఘటనలు కేవలము ఆశ్చర్యకరమైన అనుభవములుగా వర్ణింపబడలేదు.
వాటిలో సంతానము, భూమి, ఆశీర్వాదము, దైవిక కాపుదల, నిబంధన సంబంధము వంటి అంశములు కొనసాగుచున్నవి.
5.3. తరములు మారినప్పటికీ దేవుని సంబంధము కొనసాగుచున్నది
అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడే ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడే యాకోబుతో మాట్లాడెను.
అందువలన ఈ కథనములు దేవుని విశ్వసనీయతను తరతరాల చరిత్రలో చూపుచున్నవి.
5.4. వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షతలు భవిష్యత్తు సమాజమును సూచించుచున్నవి
ఈ ప్రత్యక్షతలు ప్రత్యేక వ్యక్తులతో సంబంధించియున్నప్పటికీ, వాటిలో ఇచ్చిన వాగ్దానములు వారి తరువాతి సంతానమును కూడా కలిగియున్నవి.
ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన పరిశీలన.
ఆదికాండములో కథన దృష్టి ప్రధానముగా పితరుల జీవితములపై నిలిచియున్నది.
అయితే దేవుని వాగ్దానము ఆ వ్యక్తుల జీవితకాలమును మించి ముందుకు సాగుచున్నది.
ఇక్కడ నుండి నిర్గమకాండములో కనిపించు సమాజపరమైన దైవిక సన్నిధిని పరిశీలించవచ్చును.
6. నిర్గమకాండములో పరిణామము — దేవుని సన్నిధి సమాజముతో అనుసంధానింపబడుట
6. నిర్గమకాండములో పరిణామము — దేవుని సన్నిధి సమాజముతో అనుసంధానింపబడుట
ఆదికాండము ముగింపులో యాకోబు కుటుంబము ఐగుప్తులో స్థిరపడిన స్థితిలో కనిపించుచున్నది.
నిర్గమకాండము ప్రారంభములో ఆ కుటుంబ సంతానము విస్తరించి, ఐగుప్తులో అణచివేయబడుచున్న ప్రజలుగా కనిపించుచున్నది.
దేవుడు వారి మొరను ఆలకించి, అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబులతో చేసిన నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొనెను (నిర్గమకాండము 2:23–25).
తరువాత మోషేను పిలిచి, ఇశ్రాయేలీయులను ఐగుప్తు నుండి బయటకు తీసికొనిరావుటకు నియమించెను.
ఈ పరిణామములో ఒక ముఖ్యమైన మార్పు జరుగుచున్నది.
దేవుని కార్యము ఇక పితరుల కుటుంబ చరిత్రలో మాత్రమే వర్ణింపబడుటలేదు.
ఆ కుటుంబము నుండి వచ్చిన విస్తారమైన ప్రజల చరిత్రలో వ్యక్తమగుచున్నది.
అయితే నిర్గమకాండములో దేవుని సన్నిధి అంశము కేవలము ఐగుప్తు నుండి విడుదలతో ముగియుటలేదు.
వారిని తన ప్రజలుగా ఏర్పరచి, వారి మధ్య నివసించుట దేవుని ప్రకటిత ఉద్దేశములో భాగమైయున్నది.
ఈ విషయము 25:8 మరియు 29:45–46లో స్పష్టముగా కనిపించుచున్నది.
7.
“వారి మధ్య నివసించుదును”
నిర్గమకాండము 25:8
ఈ వచనములో దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులు తన కొరకు పరిశుద్ధ స్థలమును చేయవలెనని ఆజ్ఞాపించెను.
ఆ ఆజ్ఞ యొక్క ఉద్దేశము వారి మధ్య నివసించుటయని ప్రకటించెను.
ఇది ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు సాగుచున్న దేవుని సన్నిధి కథనములో అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ప్రకటన.
7.1. “నాకు” నుండి “వారి మధ్య” వరకు
ఆదికాండము 17:1లో దేవుడు అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
26:24లో ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
28:10–22లో యాకోబుకు ప్రత్యేక అనుభవమును అనుగ్రహించెను.
నిర్గమకాండము 25:8లో దేవుడు తన నివాసమునకు సంబంధించిన ఉద్దేశమును సమాజమంతటితో అనుసంధానించుచున్నాడు.
ఇక్కడ ప్రాధాన్యముగల మాట “వారి మధ్య” అనునది.
ఇది ఒక వ్యక్తికి జరిగిన ప్రత్యక్షతను వర్ణించుట లేదు.
దేవుని ప్రజలుగా ఏర్పడిన సమాజమధ్య ఆయన నివసించుటను గూర్చి ప్రకటించుచున్నది.
7.2. నివాసము దేవుని స్వంత ఉద్దేశము
ప్రత్యక్ష గుడారమును నిర్మించుట అనే కార్యక్రమము ఇశ్రాయేలీయుల స్వతంత్ర ఆలోచనగా కథనము వివరించుటలేదు.
దేవుడే దానిని ఆజ్ఞాపించెను.
అంతేకాక, ఆ నిర్మాణము యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశమును కూడా ఆయనే తెలియజేసెను.
వారు తమ మధ్య దేవుని నివాసమును స్వయముగా ఏర్పరచుకొనుట కాదు.
దేవుడు వారి మధ్య నివసించుటకు ఆజ్ఞాపించిన విధానములో వారు స్పందించవలసియున్నది.
ఈ విషయము ఆదికాండములో దేవుడే పితరులకు ప్రత్యక్షమయ్యాడనే సూత్రముతో కొనసాగింపును కలిగియున్నది.
రెండు గ్రంథములలోనూ దైవిక చొరవ ప్రధానమైనది.
అయితే ఆ చొరవ ప్రకటింపబడుచున్న రూపము మారుచున్నది.
7.3. సమాజమధ్య నివాసము అనగా దేవుడు ఒక స్థలములో బంధింపబడుట కాదు
దేవుడు ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించెదనని చెప్పుట వలన ఆయన సర్వవ్యాప్తత్వము పరిమితమైందని భావించరాదు.
అలాగే ప్రత్యక్ష గుడారము నిర్మించబడకముందు దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులతో లేడని కూడా అర్థము కాదు.
నిర్గమకాండములో దేవుడు అప్పటికే వారిని ఐగుప్తు నుండి బయటకు నడిపించుచున్నాడు.
అందువలన 25:8ను దేవుని సన్నిధి మొదటిసారి ఏర్పడిన సందర్భముగా కాక, విమోచింపబడిన సమాజమధ్య తన నివాసమును ప్రత్యేకముగా ఏర్పరచుటకు దేవుడు ప్రకటించిన ఉద్దేశముగా అర్థము చేసుకొనవలెను.
8. దేవుని నివాసము మరియు విమోచన ఉద్దేశము — నిర్గమకాండము 29:42–46
నిర్గమకాండము 29:42–46లో దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులతో తన సంబంధమును మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు.
ఈ భాగములో సమాగమము, దేవుని మాట, ఆయన మహిమ, ఆయన నివాసము, ఐగుప్తు నుండి విమోచన అనే అంశములు ఒకదానితో మరొకటి సంబంధించియున్నవి.
ఇది కేవలము ప్రత్యక్ష గుడారము ఏర్పాటుకు సంబంధించిన సాంకేతిక వివరణ కాదు.
దేవుడు విమోచించిన ప్రజలతో తన సంబంధము ఎటువంటి దిశలో అభివృద్ధి చెందుచున్నదో తెలియజేయు ప్రకటన.
8.1. దేవుడు తన ప్రజలను కలుసుకొనునని ప్రకటించెను
29:42లో దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను కలుసుకొనుటకు సంబంధించిన స్థలమును సూచించెను.
అక్కడ ఆయన తన మాటను తెలియజేయుననే అంశము కూడా కనిపించుచున్నది.
ఇది పితరుల కథనములతో ఒక ముఖ్యమైన కొనసాగింపును కలిగియున్నది.
ఆదికాండములో దేవుడు అబ్రాహాముతో మాట్లాడెను.
ఇస్సాకుతో మాట్లాడెను.
యాకోబుతో మాట్లాడెను.
నిర్గమకాండములో కూడా దేవుడు మాట్లాడుచున్న దేవుడుగానే ఉన్నాడు.
అయితే ఇక్కడ దైవిక సంభాషణ ఇశ్రాయేలు సమాజము కొరకు ఏర్పాటు చేయబడిన నిర్దిష్ట విధానముతో సంబంధించియున్నది.
8.2. దేవుని మహిమ ద్వారా పరిశుద్ధపరచబడుట
29:43లో దేవుడు అక్కడ ఇశ్రాయేలీయులను కలుసుకొనునని, ఆ స్థలము ఆయన మహిమచేత పరిశుద్ధపరచబడునని ప్రకటించెను.
ఇక్కడ సన్నిధి మరియు మహిమ పరస్పర సంబంధములో కనిపించుచున్నవి.
ప్రత్యక్ష గుడారము యొక్క ప్రాముఖ్యత దానిని నిర్మించిన పదార్థములలో మాత్రమే లేదు.
దేవుడు దానితో తన సన్నిధిని అనుసంధానించుటలో ఉంది.
ఈ అధ్యయనములో గుడారపు వస్తువుల చిహ్నార్థములను పరిశీలించవలసిన అవసరము లేదు.
కథనము స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్న విషయము ఏమనగా, దేవుడు తన మహిమతో తన ప్రజల మధ్య ఏర్పాటు చేయబడిన స్థలమును ప్రత్యేకపరచుచున్నాడు.
8.3. “ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించెదను”
29:45లో దేవుడు ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించుటను మరియు వారికి దేవుడై ఉండుటను ప్రకటించెను.
ఈ వచనము ఆదికాండము 17:7తో ప్రత్యక్షమైన భావ సంబంధమును కలిగియున్నది.
17:7లో దేవుడు అబ్రాహాముకును అతని సంతానమునకును దేవుడై ఉండునని వాగ్దానము చేసెను.
29:45లో అదే సంబంధము విమోచింపబడిన ఇశ్రాయేలు సమాజముతో సంబంధించి ప్రకటింపబడుచున్నది.
ఇది యాదృచ్ఛికమైన సారూప్యతగా మాత్రమే చూడవలసిన అవసరము లేదు.
రెండు వచనములలోనూ దేవుడు తన ప్రజలతో కలిగియున్న సంబంధమునకు సంబంధించిన ప్రధాన భావము కనిపించుచున్నది.
అయితే రెండు వచనముల సందర్భములు వేర్వేరు.
ఆదికాండములో అది అబ్రాహాముకు మరియు అతని తరువాతి సంతానమునకు చేయబడిన నిబంధన వాగ్దానములో భాగము.
నిర్గమకాండములో అది ఐగుప్తు నుండి విడిపించబడిన సమాజమధ్య దేవుని నివాసముతో అనుసంధానించబడుచున్నది.
8.4. విమోచన మరియు నివాసము మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధము
29:46లో దేవుడు తాను ఇశ్రాయేలీయులను ఐగుప్తు దేశము నుండి బయటకు తీసికొనివచ్చిన యెహోవానని తెలియజేయుచున్నాడు.
ఈ ప్రకటనలో వారి మధ్య నివసించుట ఆయన విమోచన ఉద్దేశముతో స్పష్టముగా అనుసంధానించబడుచున్నది.
ఇక్కడ ముఖ్యమైన కథన క్రమము:
దేవుడు పితరులకు వాగ్దానము చేసెను
ఆదికాండము 17:7
వారి సంతానమును ఐగుప్తు నుండి విమోచించెను
నిర్గమకాండము 6:6–7
వారి మధ్య నివసించుట తన ఉద్దేశమని ప్రకటించెను
నిర్గమకాండము 25:8; 29:45–46
తన మహిమతో ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపెను
నిర్గమకాండము 40:34–35
ఈ క్రమములో విమోచన కేవలము అణచివేత నుండి స్వేచ్ఛ పొందుటగా మాత్రమే వివరింపబడుటలేదు.
దేవుడు విమోచించిన ప్రజల మధ్య నివసించుట అనే ప్రకటిత ఉద్దేశముతో అది అనుసంధానించబడుచున్నది.
అయితే ఈ నివాసము ఏర్పడుటతో వారి స్వాస్థ్యదేశ ప్రవేశము పూర్తయిందని నిర్గమకాండము చెప్పుటలేదు.
దేవుని సన్నిధితో కూడిన ప్రయాణము ఇంకా కొనసాగవలసియున్నది.
9. నిర్గమకాండము ముగింపులో దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుట
నిర్గమకాండము 40:34–38
ఈ భాగము ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు దేవుని సన్నిధి విషయములో జరిగిన కథన పరిణామమునకు ప్రత్యేకమైన ముగింపు దృశ్యమును అందించుచున్నది.
40వ అధ్యాయములో ప్రత్యక్ష గుడారము ఏర్పాటు చేయబడిన తరువాత మేఘము సమాగమపు గుడారమును కమ్మెను.
యెహోవా మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపెను.
ఈ సంఘటన నిర్గమకాండము 25:8లో ప్రకటింపబడిన ఉద్దేశముతో నేరుగా సంబంధించియున్నది.
9.1. ఆజ్ఞ నుండి నెరవేర్పువరకు
25:8లో దేవుడు తన కొరకు పరిశుద్ధ స్థలమును నిర్మించవలెనని ఆజ్ఞాపించెను.
29:45–46లో వారి మధ్య నివసించుట తన ఉద్దేశమని ప్రకటించెను.
40:34–35లో ఆయన మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపినట్లు కథనము తెలియజేయుచున్నది.
ఈ మూడు భాగములను కలిపి చదివినప్పుడు ఒక స్పష్టమైన పరిణామ క్రమము కనిపించుచున్నది.
మొదట ఉద్దేశము ప్రకటింపబడెను.
తరువాత ఆ ఉద్దేశమునకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లు చేయబడెను.
చివరకు దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపినట్లు వివరింపబడెను.
అందువలన నిర్గమకాండము ముగింపు కేవలము నిర్మాణ కార్యము పూర్తయిన సమాచారము కాదు.
దేవుడు తన ప్రజల మధ్య నివసించుటకు ప్రకటించిన ఉద్దేశము కథనములో ప్రత్యక్షముగా ధృవీకరింపబడిన ఘట్టము.
9.2. దేవుని సన్నిధి యొక్క మహిమ
40:35లో మేఘము సమాగమపు గుడారముమీద నిలిచియుండుటవలన, యెహోవా మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుటవలన మోషే కూడా దానిలోనికి ప్రవేశించలేకపోయెను.
ఇది ముఖ్యమైన వివరము.
నిర్గమకాండములో మోషే దేవుని చేత పిలువబడిన నాయకుడు.
అతని ద్వారా దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను విమోచించెను.
అతని ద్వారా అనేక ఆజ్ఞలను తెలియజేసెను.
అయినప్పటికీ, ప్రత్యక్ష గుడారమును దేవుని మహిమ నింపినప్పుడు మోషే కూడా వెంటనే లోపలికి ప్రవేశించలేకపోయెను.
ఈ వివరము దేవుని సన్నిధి మానవ నియంత్రణలోనిది కాదని తెలియజేయుచున్నది.
దేవుడు తన ప్రజల మధ్య నివసించుటను ప్రకటించినప్పటికీ, ఆయన మహిమ మరియు పరిశుద్ధత తగ్గిపోలేదు.
ఆయన సన్నిధి సమీపమును సూచించుచున్నది.
అదే సమయంలో ఆయన మహిమ మానవునికి అతీతమైన దైవిక మహత్తును తెలియజేయుచున్నది.
9.3. ఒక వ్యక్తి అనుభవము నుండి సమాజమంతటి దృష్టికి
యాకోబు బేతేలులో దేవుని సన్నిధిని గ్రహించినప్పుడు అతడు ఆశ్చర్యపడెను.
నిర్గమకాండము 40:38లో యెహోవా మేఘము ఇశ్రాయేలీయుల ప్రయాణములన్నిటిలో పగటివేళ ప్రత్యక్ష గుడారముమీద ఉండుటను, రాత్రివేళ దానిలో అగ్ని కనిపించుటను వివరించుచున్నది.
ఈ సంఘటనలో ఒక విశేషమైన మార్పు కనిపించుచున్నది.
ఆదికాండము 28లో ఒక వ్యక్తి తన ప్రయాణములో దేవుని సన్నిధిని గ్రహించెను.
నిర్గమకాండము 40లో ఒక సమాజము తన ప్రయాణములలో దేవుని సన్నిధి యొక్క ప్రత్యక్ష సూచనను చూచుచున్నది.
ఇది ఒకే రకమైన అనుభవము పెద్ద స్థాయిలో పునరావృతమైనదని చెప్పుటకంటే, దేవుని సన్నిధి కథనములో వ్యక్తమగు విధానము మారినదని చెప్పుట మరింత ఖచ్చితమైనది.
10. దేవుని సన్నిధి మరియు ఇశ్రాయేలీయుల ప్రయాణము
నిర్గమకాండము 40:36–38
నిర్గమకాండము ముగింపులో అత్యంత ముఖ్యమైన పరిశీలనలలో ఒకటి ఏమనగా, దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుటతో కథనము నిలిచిపోవుటలేదు.
మేఘము పైకి లేచినప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు ప్రయాణించిరి.
మేఘము పైకి లేవనప్పుడు వారు ప్రయాణించక అక్కడే నిలిచియుండిరి.
ఈ విధముగా దేవుని సన్నిధి ఇశ్రాయేలు సమాజము యొక్క భవిష్యత్తు ప్రయాణముతో అనుసంధానించబడుచున్నది.
10.1. దేవుని నివాసము స్థిరపడినప్పటికీ ప్రజల ప్రయాణము ముగియలేదు
ఈ సందర్భములో ప్రత్యక్ష గుడారము నిర్మింపబడెను.
దేవుని మహిమ దానిని నింపెను.
అయితే ఇశ్రాయేలీయులు ఇంకా వాగ్దానదేశమును స్వాధీనపరచుకొనలేదు.
వారు ఇంకా ప్రయాణించవలసియున్నది.
అందువలన దేవుని నివాసము స్థాపించబడుట, వారి గమ్యస్థానము చేరుకొనుటకు సమానము కాదు.
ఇది Genesis → Exodus: The Unfinished Promise అనే ప్రధాన అధ్యయన ఇతివృత్తముతో నేరుగా సంబంధించియున్నది.
దేవుని సన్నిధి వారి మధ్య ఉన్నది.
అయినప్పటికీ భూమికి సంబంధించిన వాగ్దానము ఇంకా సంపూర్ణముగా నెరవేరలేదు.
10.2. ప్రయాణమును నిర్దేశించు దైవిక సన్నిధి
మేఘము పైకి లేచుట లేదా నిలిచియుండుట ఇశ్రాయేలీయుల ప్రయాణ నిర్ణయములతో సంబంధించియున్నది.
దీనివలన ప్రత్యక్ష గుడారముపై ఉన్న మేఘము కేవలము స్థిరమైన గుర్తుగా మాత్రమే ఉండుటలేదని తెలుస్తున్నది.
అది ప్రయాణములో దేవుని నడిపింపుతో అనుసంధానించబడుచున్నది.
పితరులకు దేవుడు వారి ప్రయాణములలో తోడుగా ఉండునని వాగ్దానము చేసెను.
యాకోబుకు తాను అతనితో ఉండి అతనిని తిరిగి తీసికొనివచ్చెదనని ప్రకటించెను.
నిర్గమకాండము ముగింపులో సమాజమంతటి ప్రయాణము దేవుని సన్నిధి యొక్క ప్రత్యక్ష సూచనతో అనుసంధానింపబడుచున్నది.
ఇక్కడ గత వాగ్దానము మరియు ప్రస్తుత కథనము మధ్య ఒక ముఖ్యమైన భావ కొనసాగింపు కనిపించుచున్నది.
10.3. నిర్గమకాండము ముగింపు ఒక ముగింపే, అయినప్పటికీ సంపూర్ణ ముగింపు కాదు
నిర్గమకాండము ముగిసినప్పుడు కొన్ని ముఖ్యమైన కార్యములు జరిగినవి.
ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తు నుండి బయటకు తీసికొనిరాబడిరి.
వారు సీనాయి వద్ద దేవుని ప్రజలుగా ఏర్పరచబడిరి.
ప్రత్యక్ష గుడారము స్థాపించబడెను.
దేవుని మహిమ దానిని నింపెను.
అయితే ఇంకా కొన్ని విషయములు ముందున్నవి.
వారి ప్రయాణము కొనసాగవలసియున్నది.
వాగ్దానదేశము ఇంకా స్వాధీనపరచుకొనబడలేదు.
పితరులకు ఇచ్చిన భూమి వాగ్దానము ఇంకా భవిష్యత్తువైపు చూపుచున్నది.
అందువలన నిర్గమకాండము ముగింపు ఒక ప్రధాన దైవిక ఉద్దేశము కథనములో నెరవేరిన ఘట్టము మాత్రమే కాక, ఇంకా కొనసాగవలసిన వాగ్దాన చరిత్రకు ప్రవేశద్వారముగా కూడా నిలుచుచున్నది.
11. ఆదికాండము మరియు నిర్గమకాండము మధ్య ప్రధాన వ్యత్యాసములు
11. ఆదికాండము మరియు నిర్గమకాండము మధ్య ప్రధాన వ్యత్యాసములు
పై పరిశీలనలను క్రింది విధముగా పోల్చవచ్చును.
పరిశీలన | ఆదికాండములో పితరులు | నిర్గమకాండము ముగింపులో ఇశ్రాయేలు |
ప్రధాన గ్రహీతలు | అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబు | విమోచింపబడిన ఇశ్రాయేలు సమాజము |
సన్నిధి వ్యక్తమగు విధానము | ప్రత్యేక ప్రత్యక్షతలు, కల, దైవిక మాటలు | ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపిన మహిమ, మేఘము |
కథన పరిస్థితి | వ్యక్తులు, కుటుంబము, పితరుల ప్రయాణములు | ఒక సమాజముగా ఏర్పడిన ప్రజల ప్రయాణము |
ప్రధాన ప్రకటన | “నేను నీకు తోడై యుందును” అనే వ్యక్తిగత హామీ | “వారి మధ్య నివసించుదును” అనే సమాజపరమైన ప్రకటన |
తరములతో సంబంధము | భవిష్యత్తు సంతానమును గూర్చిన వాగ్దానము | ఆ సంతానము ఒక జనసమాజముగా కనిపించుట |
ప్రత్యేక స్థలము | బేతేలు వంటి ప్రత్యక్షత ప్రదేశము | దేవుని ఆజ్ఞ ప్రకారము ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రత్యక్ష గుడారము |
ప్రయాణ సంబంధము | పితరుల వ్యక్తిగత ప్రయాణములలో కాపుదల | సమాజ ప్రయాణములకు మేఘము ద్వారా మార్గదర్శకత్వము |
ఇంకా ముందున్నది | సంతాన విస్తరణ, విమోచన, భూమి స్వాస్థ్యము | వాగ్దానదేశములో ప్రవేశించి స్వాస్థ్యము పొందుట |
ఈ పోలికలో ప్రధానమైనది దేవుని సన్నిధి పరిమాణమును కొలవుట కాదు.
ఆదికాండములో దేవుడు తక్కువగా ఉన్నాడనీ, నిర్గమకాండములో ఎక్కువగా ఉన్నాడనీ బైబిలు చెప్పుటలేదు.
ఆయన సన్నిధి కథనములో ప్రకటింపబడిన రూపము వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షతల నుండి సమాజమధ్య ఏర్పాటు చేయబడిన నివాసము వరకు విస్తరించుటయే ప్రధాన వ్యత్యాసము.
12. రెండు గ్రంథములలో దేవుని సన్నిధి యొక్క కొనసాగింపు
వ్యత్యాసములను గమనించుట ఎంత ముఖ్యమో, కొనసాగింపును గుర్తించుట కూడా అంతే ముఖ్యము.
12.1. అదే దేవుడు
అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడు వేరొకడు, ఇశ్రాయేలు మధ్య నివసించిన దేవుడు వేరొకడు కాదు.
నిర్గమకాండము 3:6లో మోషేకు తనను అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబుల దేవుడిగా పరిచయము చేసుకొనిన యెహోవాయే, తరువాత ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించుటను ప్రకటించెను.
దైవిక గుర్తింపులో కొనసాగింపు స్పష్టముగా ఉన్నది.
12.2. అదే వాగ్దాన సంబంధము
ఆదికాండము 17:7లో దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమునకు దేవుడై ఉండునని ప్రకటించెను.
నిర్గమకాండము 29:45లో ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించి వారికి దేవుడై ఉండునని ప్రకటించెను.
ఇక్కడ సంబంధము యొక్క మూల స్వరూపము కొనసాగుచున్నది.
వాగ్దానము చేయబడిన సంతానము ఇప్పుడు విమోచింపబడిన ప్రజలుగా కనిపించుచున్నది.
12.3. అదే దైవిక చొరవ
పితరులు దేవుని ప్రత్యక్షతలను తమ స్వంత నిర్ణయములచేత కలిగించుకొనలేదు.
అలాగే ఇశ్రాయేలీయులు దేవుడు తమ మధ్య నివసించవలెననే ఉద్దేశమును స్వయముగా నిర్ణయించలేదు.
దేవుడు తనను తెలియజేసుకొనుటకు చొరవ తీసుకొనెను.
ఆయనే తన ప్రజల మధ్య నివాసమును ఆజ్ఞాపించెను.
12.4. అదే వాగ్దాన విశ్వసనీయత
దేవుడు పితరులకు ఇచ్చిన మాటలను మరచిపోలేదు.
వారి మరణములతో ఆ మాటలు రద్దుకాలేదు.
వారి సంతానమును ఐగుప్తు నుండి విమోచించుట ద్వారా ఆ వాగ్దాన చరిత్రను ముందుకు నడిపించెను.
ఆ సంతానమధ్య నివసించుటకు తన ఉద్దేశమును ప్రకటించుట ద్వారా వారి పట్ల తన సంబంధమును మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచెను.
అందువలన నిర్గమకాండములో దేవుని నివాసము ఆదికాండముతో సంబంధంలేని కొత్త కథనము కాదు.
అది ఆదికాండములో ప్రారంభమైన నిబంధన చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన అభివృద్ధి.
13. కథన పరిణామమును వివరించుటలో అవసరమైన జాగ్రత్తలు
ఈ అధ్యయనము పరిమిత లక్ష్యముతో కూడినది గనుక, కొన్ని వ్యాఖ్యాన పరిమితులను గుర్తించుట అవసరము.
13.1. ఆదికాండములో దేవుడు కేవలము వ్యక్తులతో మాత్రమే ఉన్నాడని చెప్పరాదు
ఆదికాండములో దేవుని కార్యము వ్యక్తులతో ప్రారంభమైనప్పటికీ, కుటుంబములు మరియు విస్తారమైన ప్రజాసమూహములను ప్రభావితము చేసెను.
ఈ అధ్యయనము ప్రధానముగా మూడు నిర్దిష్ట పితరుల ప్రత్యక్షతలను పరిశీలించుచున్నది.
అందువలన ఆదికాండములో దేవుని సన్నిధి సమాజపరమైన ప్రయోజనములను కలిగించలేదని తేల్చరాదు.
13.2. నిర్గమకాండములో వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షతలు ముగిసిపోయాయని చెప్పరాదు
నిర్గమకాండములో మోషే దేవునితో ప్రత్యేకముగా మాట్లాడిన అనేక సందర్భములు ఉన్నవి.
కాబట్టి ఈ రెండు గ్రంథముల మధ్య మార్పు వ్యక్తిగత ప్రత్యక్షతలు పూర్తిగా తొలగిపోయి, సమాజపరమైన సన్నిధి మాత్రమే మిగిలినదని కాదు.
మార్పు ప్రధాన కథన దృష్టిలో కనిపించుచున్నది.
13.3. ప్రత్యక్ష గుడారము దేవుని సన్నిధిని పరిమితపరచిందని భావించరాదు
దేవుడు ప్రత్యక్ష గుడారముతో తన సన్నిధిని ప్రత్యేకముగా అనుసంధానించెను.
అయితే ఈ ఏర్పాటు దేవుని ఉనికిని ఆ నిర్మాణములోనే బంధించినట్లు కాదు.
ఇది దేవుడు తన ప్రజల మధ్య నివసించుటకు ఏర్పరచిన ప్రత్యేక విధానము.
13.4. బేతేలును ప్రత్యక్ష గుడారానికి పూర్తిగా సమానముగా చూపరాదు
బేతేలు యాకోబు అనుభవముతో సంబంధించియున్నది.
ప్రత్యక్ష గుడారము ఇశ్రాయేలు సమాజముతో సంబంధించియున్నది.
రెండింటిలోనూ దేవుని సన్నిధి మరియు ఒక నిర్దిష్ట స్థలముతో దాని సంబంధము కనిపించినప్పటికీ, వాటి కథన విధులు వేర్వేరు.
ఇక్కడ గమనించవలసినది సమానత్వము కంటే అభివృద్ధి మరియు వ్యత్యాసము.
13.5. నిర్గమకాండము 40ను స్వాస్థ్య వాగ్దానముల సంపూర్ణ నెరవేర్పుగా ప్రకటించరాదు
దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుట గొప్ప సంఘటన.
అయితే అది అబ్రాహాముకు వాగ్దానము చేయబడిన భూమి స్వాస్థ్యమును ఇశ్రాయేలీయులు పొందినట్లు సూచించుటలేదు.
నిర్గమకాండము 40:36–38లో ప్రయాణము కొనసాగవలసియున్నదని స్పష్టముగా కనిపించుచున్నది.
ఈ అధ్యయనపు ప్రధాన ఇతివృత్తములో ఈ భేదము ప్రత్యేకముగా నిలుపబడాలి.
14. ఆదికాండము 28 మరియు నిర్గమకాండము 40 — రెండు ప్రయాణ దృశ్యములు
ఈ రెండు భాగములను సమీపముగా చదివినప్పుడు ఒక విశేషమైన సాహిత్య సంబంధము కనిపించుచున్నది.
అయితే ఈ పోలికను గ్రంథకర్తలు స్పష్టముగా ప్రకటించిన ప్రతిరూప సంబంధముగా కాక, రెండు కథనములలో కనిపించు అంశపరమైన సమాంతరతగా అర్థము చేసుకొనవలెను.
14.1. యాకోబు ప్రయాణములో దేవుని సన్నిధి
యాకోబు తన కుటుంబమును విడిచి ప్రయాణించుచున్నాడు.
అతని భవిష్యత్తు ఇంకా పూర్తిగా వెల్లడికాలేదు.
అతడు వెళ్లవలసిన మార్గము మరియు తిరిగి రావలసిన కాలము ముందున్నవి.
ఆ పరిస్థితిలో దేవుడు అతనికి ప్రత్యక్షమై తన సన్నిధిని మరియు కాపుదలను వాగ్దానము చేసెను.
యాకోబు దేవుని సన్నిధిని గ్రహించిన తరువాత తన ప్రయాణమును కొనసాగించెను.
14.2. ఇశ్రాయేలు ప్రయాణములో దేవుని సన్నిధి
ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తు నుండి బయటకు వచ్చిరి.
వారి ప్రయాణము ఇంకా ముగియలేదు.
వాగ్దానదేశము ఇంకా ముందున్నది.
ఆ పరిస్థితిలో దేవుడు వారి మధ్య నివసించుటకు ప్రకటించిన ఉద్దేశము ప్రత్యక్ష గుడారములో ఆయన మహిమ ద్వారా స్పష్టమగుచున్నది.
ఆ తరువాత వారి ప్రయాణములు మేఘము యొక్క కదలికతో అనుసంధానింపబడుచున్నవి.
14.3. రెండు దృశ్యములలో గమనించవలసిన క్రమము
యాకోబు: ప్రయాణము → దేవుని ప్రత్యక్షత → సన్నిధి వాగ్దానము → కొనసాగు ప్రయాణము.
ఇశ్రాయేలు: విమోచన మరియు ప్రయాణము → దేవుని నివాసమును గూర్చిన ఆజ్ఞ → మహిమతో నింపబడిన గుడారము → సన్నిధి సూచనతో కొనసాగు ప్రయాణము.
ఈ పోలికలో ముఖ్యమైనది దేవుని సన్నిధి ప్రయాణముతో అనుసంధానింపబడుట.
యాకోబు ఇంకా తన గమ్యస్థానమును చేరలేదు.
ఇశ్రాయేలీయులు కూడా ఇంకా తమ స్వాస్థ్యమును పొందలేదు.
రెండు సందర్భములలోనూ దేవుని సన్నిధి గమ్యస్థానము చేరిన తరువాత మాత్రమే అనుభవించవలసిన అంశముగా చిత్రింపబడుటలేదు.
అది ప్రయాణములోనే దేవుడు తన ప్రజలతో కలిగియున్న సంబంధములో భాగముగా కనిపించుచున్నది.
అయితే యాకోబుకు ఇచ్చిన వ్యక్తిగత వాగ్దానము మరియు ఇశ్రాయేలు సమాజమధ్య స్థాపించబడిన ప్రత్యక్ష గుడార నివాసము వేర్వేరు చారిత్రక అభివృద్ధులని గుర్తించవలెను.
15. “నేను నీతో ఉన్నాను” నుండి “వారి మధ్య నివసించుదును” వరకు
ఈ అధ్యయనమంతటిని కేంద్రీకరించు రెండు ముఖ్యమైన ప్రకటనలున్నవి.
మొదటిది పితరులకు ఇవ్వబడిన దైవిక సన్నిధి హామీ.
రెండవది ఇశ్రాయేలు సమాజమధ్య నివసించుటకు దేవుడు చేసిన ప్రకటన.
ఈ రెండింటి మధ్య సంబంధము అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది.
15.1. వ్యక్తిగత హామీ
ఆదికాండము 26:24లో ఇస్సాకుతో దేవుడు తన సన్నిధిని ప్రకటించెను.
28:15లో యాకోబుతో కూడా తన సన్నిధిని ప్రకటించెను.
ఈ ప్రకటనలు వ్యక్తుల జీవిత పరిస్థితులలో దేవుని విశ్వసనీయతను తెలియజేయుచున్నవి.
15.2. సమాజపరమైన నివాస ప్రకటన
నిర్గమకాండము 25:8లో దేవుడు వారి మధ్య నివసించుటకు సంబంధించిన ఉద్దేశమును తెలియజేసెను.
29:45లో ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించి వారికి దేవుడై ఉండుటను ప్రకటించెను.
ఈ ప్రకటనలు ఒక సమాజముతో దేవుని సంబంధమును స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నవి.
15.3. రెండింటి మధ్య ఉన్న ప్రధాన భేదము
“నేను నీతో ఉన్నాను” అనే ప్రకటన వ్యక్తిగత సందర్భములో దైవిక తోడ్పాటును తెలియజేయుచున్నది.
“వారి మధ్య నివసించుదును” అనే ప్రకటన దేవుని ప్రజలుగా ఏర్పడిన సమాజమధ్య ఆయన ప్రత్యేక నివాస ఏర్పాటును సూచించుచున్నది.
అయితే రెండింటి వెనుక ఉన్న దైవిక విశ్వసనీయత ఒకటే.
దేవుడు తన ప్రజలను విడిచిపెట్టని దేవుడు.
ఆయన తన వాగ్దానములను కొనసాగించు దేవుడు.
ఆయన తన ఉద్దేశమును తరతరాల చరిత్రలో నెరవేర్చుచు ముందుకు నడిపించు దేవుడు.
16. నిర్గమకాండము ముగింపును ఆదికాండము వాగ్దానముల వెలుగులో చదువుట
16. నిర్గమకాండము ముగింపును ఆదికాండము వాగ్దానముల వెలుగులో చదువుట
నిర్గమకాండము 40వ అధ్యాయమును ఒక స్వతంత్ర ముగింపు కథనముగా మాత్రమే చదివితే ప్రత్యక్ష గుడారము నిర్మాణము మరియు దేవుని మహిమ అనే అంశములు ప్రధానముగా కనిపించవచ్చును.
అయితే ఆదికాండము నుండి కొనసాగుచున్న కథనముగా చదివినప్పుడు దాని ప్రాముఖ్యత మరింత స్పష్టమగుచున్నది.
అబ్రాహాముకు అతని సంతానమునకు దేవుడై ఉండునని వాగ్దానము చేయబడెను.
ఇస్సాకుకు దేవుని సన్నిధి హామీ ఇవ్వబడెను.
యాకోబుకు దేవుడు అతనితో ఉండి అతనిని కాపాడునని చెప్పెను.
యాకోబు కుటుంబము తరువాత ఐగుప్తునకు చేరెను.
వారి సంతానము అక్కడ విస్తరించెను.
ఆ సంతానము అణచివేయబడినప్పుడు దేవుడు వారి మొరను ఆలకించెను.
వారిని ఐగుప్తు నుండి బయటకు తీసికొనివచ్చెను.
ఆ ప్రజల మధ్య నివసించుటకు తన ఉద్దేశమును ప్రకటించెను.
చివరకు ఆయన మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపెను.
ఈ కథన క్రమములో ఒక ప్రధాన విషయము కనిపించుచున్నది:
ఆదికాండములో వ్యక్తిగత పితరులకు ప్రకటించబడిన దైవిక సంబంధము, నిర్గమకాండము ముగింపులో వారి సంతానమధ్య నివాసముగా ఒక ముఖ్యమైన చారిత్రక రూపమును పొందుచున్నది.
ఇది వాగ్దాన చరిత్రలో ఒక ప్రధాన పురోగతి.
అయితే సంపూర్ణ ముగింపు కాదు.
17. నెరవేరిన అంశము మరియు ఇంకా కొనసాగవలసిన అంశము
ఈ అధ్యయనము ప్రత్యేకముగా రెండు విషయములను వేరు చేయాలి.
17.1. నిర్గమకాండము ముగింపునాటికి జరిగిన అభివృద్ధి
దేవుడు పితరుల సంతానమును ఐగుప్తు నుండి విడిపించెను.
వారిని ఒక సమాజముగా ఏర్పరచెను.
వారి మధ్య నివసించుటను ప్రకటించెను.
ఆయన మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపెను.
ఈ విషయములు అప్పటికే కథనములో జరిగిన సంఘటనలుగా వివరింపబడియున్నవి.
17.2. ఇంకా ముందున్నది
ఇశ్రాయేలీయులు ఇంకా వాగ్దానదేశములో స్థిరపడలేదు.
అబ్రాహాము సంతానమునకు వాగ్దానము చేయబడిన భూమి స్వాస్థ్యము ఇంకా ముందున్నది.
వారి ప్రయాణము కొనసాగవలసియున్నది.
ఈ రెండు వాస్తవములు కలిసియుండుట నిర్గమకాండము ముగింపును ప్రత్యేకమైనదిగా చేయుచున్నది.
దేవుడు వారి మధ్య నివసించుచున్నాడు.
అయినప్పటికీ వారు ఇంకా ప్రయాణికులుగానే ఉన్నారు.
దేవుని మహిమ వారి మధ్య ప్రత్యక్షమైయున్నది.
అయినప్పటికీ వాగ్దాన చరిత్ర ఇంకా పూర్తికాలేదు.
అందువలన నిర్గమకాండము ముగింపు దేవుని సన్నిధి విషయములో ఒక ప్రధాన నెరవేర్పును చూపుచున్నప్పటికీ, స్వాస్థ్య వాగ్దానము విషయములో కొనసాగవలసిన భవిష్యత్తును కూడా స్పష్టముగా నిలుపుచున్నది.
18. ఈ అధ్యయనములోని ప్రధాన వేదాంత పరిశీలనలు
ఈ అధ్యయన లక్ష్యమును దృష్టిలో ఉంచుకొని కొన్ని ముఖ్యమైన వేదాంత పరిశీలనలను గుర్తించవచ్చును.
మొదటిది — దేవుని విశ్వసనీయత తరములను మించియున్నది.
అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబుల జీవితకాలములు ముగిసినప్పటికీ దేవుని వాగ్దానములు ముగిసిపోలేదు.
వారి తరువాతి సంతానముతో ఆయన సంబంధము కొనసాగెను.
రెండవది — దేవుని సన్నిధి ఆయన స్వంత చొరవచేత తెలియజేయబడుచున్నది.
పితరులకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడే ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించుటకు ఆజ్ఞాపించెను.
మూడవది — దేవుని ప్రజల సమాజపరమైన గుర్తింపు ఆయనతో ఉన్న సంబంధముతో అనుసంధానింపబడుచున్నది.
నిర్గమకాండము 29:45లో దేవుడు వారి మధ్య నివసించుటను వారికి దేవుడై ఉండుటతో కలిపి ప్రకటించెను.
నాలుగవది — విమోచన మరియు దైవిక నివాసము పరస్పర సంబంధముగలవి.
29:46లో ఐగుప్తు నుండి విడిపించుట దేవుని నివాస ఉద్దేశముతో ప్రత్యక్షముగా అనుసంధానించబడుచున్నది.
ఐదవది — దేవుని సన్నిధి ఉన్నచోట మానవ నియంత్రణకు అతీతమైన ఆయన మహిమ కూడా ఉన్నది.
40:35లో మోషే కూడా గుడారములోనికి ప్రవేశించలేకపోవుట దీనిని తెలియజేయుచున్నది.
ఆరవది — దేవుని నివాసము ఏర్పడుటతో స్వాస్థ్యప్రాప్తి పూర్తయిందని భావించరాదు.
40:36–38 ప్రకారము దేవుని సన్నిధితో కూడిన ఇశ్రాయేలు ప్రయాణము ఇంకా కొనసాగుచున్నది.
ఈ ఆరు పరిశీలనలు ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు ఉన్న కథన సంబంధమును ఈ అధ్యయన పరిధిలో అర్థము చేసుకొనుటకు సరిపడిన స్పష్టమైన పునాదిని అందించుచున్నవి.
19. అధ్యయనార్థము ముఖ్యమైన లేఖన సంబంధములు
ఆదికాండము | నిర్గమకాండము | ప్రధాన సంబంధము |
17:1 | 25:8 | వ్యక్తికి దేవుని ప్రత్యక్షత; సమాజమధ్య నివాస ఉద్దేశము |
17:7 | 29:45 | సంతానమునకు దేవుడై ఉండుననే వాగ్దానము; ఇశ్రాయేలీయులకు దేవుడై ఉండుననే ప్రకటన |
26:24 | 29:45–46 | ఇస్సాకుతో సన్నిధి హామీ; సంతానమధ్య దైవిక నివాసము |
28:15 | 40:36–38 | యాకోబు ప్రయాణములో సన్నిధి హామీ; సమాజ ప్రయాణములో సన్నిధి సూచన |
28:16–17 | 40:34–35 | బేతేలులో దైవిక సన్నిధిని గ్రహించుట; గుడారమును దేవుని మహిమ నింపుట |
28:20–22 | 25:8; 40:34–38 | యాకోబు వ్యక్తిగత ప్రతిస్పందన; దేవుని ఆజ్ఞ ప్రకారమైన సమాజ నివాస ఏర్పాటు |
ఈ పట్టికలో చూపబడిన సంబంధములు అన్నీ ఒకే విధమైనవి కావు.
17:7 మరియు 29:45 మధ్య వాగ్దాన సంబంధము ప్రత్యక్షముగా కనిపించుచున్నది.
28:15 మరియు 40:36–38 మధ్య ప్రధానముగా ప్రయాణములో దేవుని సన్నిధి అనే అంశపరమైన సమాంతరత కనిపించుచున్నది.
అలాగే బేతేలు మరియు ప్రత్యక్ష గుడారము మధ్య ఒక స్థలములో దేవుని సన్నిధి వ్యక్తమగుట అనే పోలిక ఉన్నప్పటికీ, వాటిని పూర్తిగా సమానమైన వ్యవస్థలుగా భావించరాదు.
ఈ భేదములను గుర్తించుట ద్వారా గ్రంథముల మధ్య సంబంధమును అతిశయోక్తి లేకుండా అధ్యయనము చేయవచ్చును.
20. అధ్యయన ప్రశ్నలు
1. ఆదికాండము 17:1లో అబ్రాహాముకు జరిగిన దేవుని ప్రత్యక్షత ఏ నిబంధన సందర్భములో చోటుచేసుకొన్నది?
2. ఆదికాండము 17:7లో అబ్రాహాము తరువాతి సంతానముతో దేవుని సంబంధము ఏ విధముగా ప్రకటింపబడినది?
3. ఆదికాండము 26:24లో ఇస్సాకుకు ఇచ్చిన సన్నిధి హామీ పితరుల తరముల మధ్య ఎటువంటి కొనసాగింపును తెలియజేయుచున్నది?
4. బేతేలులో యాకోబు దేవుని సన్నిధిని గ్రహించిన విధానము ఎందుకు ప్రత్యేకమైనది?
5. ఆదికాండము 28:15లో దేవుడు యాకోబుకు ఇచ్చిన వాగ్దానములో ప్రయాణము ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
6. నిర్గమకాండము 25:8లో “వారి మధ్య” అనే ప్రకటన ఆదికాండములోని పితరుల ప్రత్యక్షతలతో పోల్చినప్పుడు ఎటువంటి కథన పరిణామమును సూచించుచున్నది?
7. నిర్గమకాండము 29:45–46 ప్రకారము ఐగుప్తు నుండి విమోచన మరియు దేవుని నివాసము మధ్య ఏ సంబంధము ఉన్నది?
8. నిర్గమకాండము 40:34–35లో దేవుని మహిమ ప్రత్యక్ష గుడారమును నింపుట ఎందుకు ముఖ్యమైన ఘట్టము?
9. దేవుని మహిమ గుడారమును నింపినప్పుడు మోషే లోపలికి ప్రవేశించలేకపోవుట ద్వారా ఏమి తెలియుచున్నది?
10. నిర్గమకాండము 40:36–38లో దేవుని సన్నిధి ఇశ్రాయేలీయుల కొనసాగు ప్రయాణముతో ఎలా అనుసంధానించబడినది?
11. బేతేలులో యాకోబు అనుభవమును ప్రత్యక్ష గుడారపు స్థాపనతో పోల్చునప్పుడు ఏ పరిమితులను పాటించాలి?
12. నిర్గమకాండము ముగింపులో దేవుడు ప్రజల మధ్య నివసించుట స్థాపించబడినప్పటికీ, ఆదికాండములోని ఏ ప్రధాన వాగ్దానము ఇంకా పూర్తిగా నెరవేరవలసియున్నది?
21. ఈ అధ్యయనము యొక్క ప్రత్యేక స్థానము
21. ఈ అధ్యయనము యొక్క ప్రత్యేక స్థానము
Genesis → Exodus: The Unfinished Promise అనే విస్తృత అధ్యయన శ్రేణిలో ఈ అంశము ఒక ప్రత్యేక స్థానమును కలిగియున్నది.
ఇంతకుముందు పరిశీలించిన అంశములలో పితరులకు ఇవ్వబడిన వాగ్దానములు, వారి సంతాన విస్తరణ, ఐగుప్తులో వారి నివాసము, దాస్యము, దేవుని జ్ఞాపకము, విమోచన, నిబంధన ప్రజలుగా ఏర్పడుట వంటి పరిణామములు ప్రధానమైనవి.
ఈ అధ్యయనము వాటన్నిటిని మరల వివరించుటకు ఉద్దేశింపబడలేదు.
దీనికి ఒక నిర్దిష్టమైన లక్ష్యము ఉన్నది.
పితరులకు ప్రత్యేక సందర్భాలలో ప్రత్యక్షమైన దేవుడు, వారి సంతానమధ్య తన నివాసమును ప్రకటించి, ఆ నివాసమును తన మహిమతో ధృవీకరించుట వరకు కథనము ఎలా సాగిందో గుర్తించుట.
ఈ కారణముగా నిర్గమకాండము 40:34–38 ఈ అధ్యయనమునకు అత్యంత సముచితమైన ముగింపు భాగము.
ఇది ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండము వరకు దేవుని సన్నిధి విషయములో ఏర్పడిన కొనసాగింపును స్పష్టముగా చూపుచున్నది.
అదే సమయంలో వాగ్దాన చరిత్ర ఇంకా కొనసాగవలసియున్నదనే విషయమును కూడా గుర్తుచేయుచున్నది.
22. ముగింపు — పితరుల దేవుడు ఇప్పుడు వారి సంతానమధ్య నివసించుచున్నాడు
ఆదికాండములో దేవుడు అబ్రాహాముకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.
అబ్రాహాము సంతానముతో తన సంబంధము కొనసాగునని ప్రకటించెను.
ఇస్సాకుకు ప్రత్యక్షమై తాను అతనితో ఉన్నానని తెలియజేసెను.
యాకోబుకు బేతేలులో ప్రత్యక్షమై అతని ప్రయాణమంతటిలో తన సన్నిధిని, కాపుదలను వాగ్దానము చేసెను.
ఈ ప్రత్యక్షతలు వేర్వేరు వ్యక్తుల జీవితములలో జరిగినప్పటికీ, అవన్నీ తరతరాలకు కొనసాగుచున్న ఒకే దైవిక వాగ్దాన చరిత్రలో భాగములుగా నిలిచియున్నవి.
నిర్గమకాండములో ఆ పితరుల సంతానము ఐగుప్తు నుండి విమోచింపబడెను.
దేవుడు వారిని తన ప్రజలుగా ఏర్పరచెను.
వారి మధ్య నివసించుట తన ఉద్దేశమని ప్రకటించెను.
ఆ ఉద్దేశమునకు అనుగుణముగా ప్రత్యక్ష గుడారము ఏర్పాటు చేయబడెను.
నిర్గమకాండము చివరలో దేవుని మహిమ ఆ గుడారమును నింపెను.
ఆ తరువాత కూడా ఆయన సన్నిధి యొక్క ప్రత్యక్ష సూచన వారి ప్రయాణములతో అనుసంధానింపబడెను.
అందువలన ఈ రెండు గ్రంథముల మధ్య ఉన్న ప్రధాన పరిణామము స్పష్టమగుచున్నది.
ఆదికాండములో దేవుని సన్నిధి పితరుల వ్యక్తిగత జీవితములలో ప్రత్యేక ప్రత్యక్షతల ద్వారా వర్ణింపబడెను.
నిర్గమకాండము ముగింపులో అదే దేవుని సన్నిధి విమోచింపబడిన సమాజమధ్య ఏర్పాటు చేయబడిన నివాసము మరియు ప్రత్యక్ష మహిమ ద్వారా వర్ణింపబడెను.
ఈ పరిణామములో దేవుడు మారలేదు.
ఆయన వాగ్దానములను మరచిపోలేదు.
ఆయన తన ప్రజలతో కలిగియున్న సంబంధమును విడిచిపెట్టలేదు.
మారినది కథనములో ఆ సంబంధము వ్యక్తమగు చారిత్రక రూపము.
అయితే దేవుని మహిమ ఇశ్రాయేలు మధ్య కనిపించుటతో వారి ప్రయాణము ముగియలేదు.
ఆయన వారి మధ్య నివసించుచున్నప్పటికీ, వారు ఇంకా వాగ్దానదేశములోనికి ప్రవేశించవలసియున్నది.
అందువలన నిర్గమకాండము చివరి దృశ్యము ఒకేసారి రెండు గొప్ప సత్యములను ప్రకటించుచున్నది.
దేవుని సన్నిధిని గూర్చిన ఆయన ఉద్దేశము ఒక ముఖ్యమైన స్థాయిలో నెరవేరెను.
అయితే పితరులకు ఇవ్వబడిన వాగ్దానముల సంపూర్ణ చారిత్రక నెరవేర్పు ఇంకా ముందున్నది.
అధ్యయనపు తుది సారాంశము
ఆదికాండములో అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబులకు ప్రత్యక్షమైన దేవుడే నిర్గమకాండములో వారి సంతానమును విమోచించి, ఆ ప్రజల మధ్య నివసించుటకు తన ఉద్దేశమును ప్రకటించెను. ప్రత్యక్ష గుడారమును ఆయన మహిమ నింపుట ఈ కొనసాగింపు యొక్క స్పష్టమైన ముగింపు దృశ్యముగా నిలుచుచున్నది. అయినప్పటికీ, ఆ సన్నిధితో కూడిన ఇశ్రాయేలు సమాజము ఇంకా స్వాస్థ్యదేశమువైపు ప్రయాణించవలసియున్నది.
ఒక వాక్యములో ప్రధాన అంతర్దృష్టి:
ఆదికాండములో పితరులకు ప్రత్యక్షమై వారితో ఉండునని వాగ్దానము చేసిన దేవుడే, నిర్గమకాండము ముగింపులో వారి సంతానమధ్య తన మహిమతో నివసించుచున్నాడు; అయితే ఆయన సన్నిధితో కూడిన ఆ ప్రజల స్వాస్థ్య ప్రయాణము ఇంకా కొనసాగుచున్నది.
Infographic
