Study sections
అధ్యయన విభాగాలు
12.0 ఆదికాండములో దృశ్య మరియు విశ్లేషణాత్మక అనుబంధాలు / 12.8 ఆదికాండములోని ప్రధాన సంఖ్యలు
12.8.21 సంఖ్య 70 — జనములు, కుటుంబ పరిపూర్ణత మరియు విమోచన కార్యక్రమం
Section 596 of 781 · Study notes
ఆదికాండము గ్రంథంలో 70 సంఖ్య
ఆదికాండములో 70 సంఖ్యకు సంబంధించిన స్పష్టమైన ప్రత్యక్ష ప్రస్తావనలు ముఖ్యంగా మూడు సందర్భాలలో కనిపిస్తాయి. అవి ఒకే అర్థాన్ని సూచించవు. కాబట్టి “70 అంటే ఎల్లప్పుడూ పరిపూర్ణత,” “70 అంటే జనములు,” వంటి ప్రతీకాత్మక అర్థాలను ఆదికాండము వచనాలపై బలవంతంగా రుద్దకూడదు.
ఆదికాండములో 70 సంఖ్యను పరిశీలించేటప్పుడు వచనం స్పష్టంగా చెప్పిన విషయానికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
1. తెరహు 70 సంవత్సరాల వయస్సులో కుమారులను కనడం ప్రారంభించాడు
“తెరహు డెబ్బది సంవత్సరములు బ్రదికి అబ్రాము నాహోరు హారానులను కనెను.”
ఇది ఆదికాండములో 70 సంఖ్యకు సంబంధించిన అత్యంత స్పష్టమైన మొదటి ప్రస్తావనలలో ఒకటి.
సందర్భం
షేము వంశావళి కొనసాగుతూ చివరకు తెరహు కుటుంబానికి వస్తుంది.
షేము → అర్పక్షదు → షేలహు → ఏబెరు → పెలెగు → రయూ → సెరూగు → నాహోరు → తెరహు → అబ్రాము.
ఇక్కడ వంశావళి ఒక కీలక మలుపుకు చేరుతుంది.
తెరహు 70 సంవత్సరాలు ఉన్నప్పుడు:
- అబ్రాము
- నాహోరు
- హారాను
అనే ముగ్గురు కుమారులు ప్రస్తావించబడుతున్నారు.
ఒక ముఖ్యమైన జాగ్రత్త
11:26 చదివి,
“అబ్రాహాము తెరహుకు 70 సంవత్సరాలు ఉన్నప్పుడు ఖచ్చితంగా జన్మించాడు”
అని తప్పనిసరిగా నిర్ణయించకూడదు.
ఎందుకంటే ముగ్గురు కుమారులు జనన క్రమంలోనే ఇవ్వబడ్డారని వచనం స్పష్టంగా చెప్పదు.
అబ్రాము మొదట ప్రస్తావించబడటానికి అతడు కథలో ప్రధాన వ్యక్తి కావడం కారణం కావచ్చు.
అందువల్ల 70 గురించి వచనం స్పష్టంగా చెప్పేది:
తెరహుకు 70 సంవత్సరాలు వచ్చిన తరువాత అతని కుమారుల తరము ప్రారంభమైంది.
అంతకంటే ఎక్కువ గణిత నిర్ణయాలు చేయడంలో జాగ్రత్త అవసరం.
2. యాకోబు కుటుంబం — 70 మంది ఐగుప్తుకు వెళ్లడం
ఆదికాండము 46:27
యాకోబు ఇంటివారిలో ఐగుప్తుకు వచ్చినవారు మొత్తము డెబ్బది మంది అని వచనం తెలియజేస్తుంది.
ఇది ఆదికాండములో 70 సంఖ్యకు సంబంధించిన అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ప్రస్తావన.
నేపథ్యం
కనానులో కరవు వచ్చింది.
యోసేపు అప్పటికే ఐగుప్తులో ఉన్నత అధికారిగా ఉన్నాడు. అతని సహోదరులు ఆహారం కోసం ఐగుప్తుకు వచ్చారు.
చివరకు యోసేపు తనను వారికి తెలియజేశాడు.
ఆ తరువాత యాకోబును మరియు అతని కుటుంబాన్ని ఐగుప్తుకు తీసుకురావడానికి ఏర్పాట్లు చేశాడు.
ఈ సందర్భంలో 46వ అధ్యాయం యాకోబుతో కలిసి ఐగుప్తుకు వచ్చిన కుటుంబ సభ్యుల వివరాలను నమోదు చేస్తుంది.
చివరగా మొత్తం సంఖ్య:
70 మంది
అని చెప్పబడింది.
3. 70 మంది — ఒక కుటుంబం నుండి ఒక జనంగా మారబోయే ప్రారంభ దశ
ఇక్కడ మనం వచనం చెప్పిన చారిత్రక విషయాన్ని గుర్తించాలి.
ఐగుప్తులోకి ప్రవేశించినప్పుడు ఇశ్రాయేలు ఇంకా మహా జనము కాదు.
వారు ఒక కుటుంబ సమూహం.
మొత్తం — 70 మంది.
కాని ఆదికాండము మొదట్లో దేవుడు అబ్రాహాముతో ఇలా వాగ్దానం చేశాడు:
“నిన్ను గొప్ప జనముగా చేసెదను.”
46వ అధ్యాయానికి వచ్చినప్పుడు ఆ వాగ్దానం పూర్తిగా నెరవేరలేదు.
అయితే దాని నెరవేర్పుకు అవసరమైన కుటుంబం ఏర్పడింది.
అందువల్ల 70 సంఖ్యను ఇలా చూడవచ్చు:
ఐగుప్తులో ప్రవేశించిన ఇశ్రాయేలు కుటుంబం యొక్క లెక్కించబడిన పరిమాణం.
ఇది వచనం ఆధారంగా చెప్పగలిగిన సురక్షితమైన వ్యాఖ్యానం.
4. ఆదికాండము ప్రారంభం నుండి 70 మంది వరకు జరిగిన అభివృద్ధి
ఆదికాండము కథలో ఒక ఆసక్తికరమైన పురోగతి కనిపిస్తుంది.
ప్రారంభంలో:
ఒక మనిషి — అబ్రాము.
దేవుడు అతనిని పిలిచాడు.
తరువాత:
అబ్రాహాము → ఇస్సాకు → యాకోబు → పన్నెండు కుమారులు → విస్తరించిన కుటుంబం.
చివరకు:
ఐగుప్తుకు వచ్చిన కుటుంబం — 70 మంది.
అందువల్ల ఆదికాండము 12 నుండి 46 వరకు కథను చూస్తే:
ఒక వ్యక్తి → ఒక కుటుంబం → అనేక కుటుంబ శాఖలు → 70 మంది
అనే అభివృద్ధి కనిపిస్తుంది.
అయితే ఇక్కడ కూడా:
“70 అనేది వృద్ధికి సంబంధించిన దైవిక సంఖ్య”
అని వచనం చెప్పదు.
వృద్ధి అనే అంశం కథలో ఉంది; 70 అనేది ఆ సమయంలో కుటుంబ సంఖ్య.
5. 70 మంది మరియు పన్నెండు కుమారులు
యాకోబుకు పన్నెండు కుమారులు ఉన్నారు.
ఈ పన్నెండు కుమారులే తరువాత ఇశ్రాయేలు పన్నెండు గోత్రాలకు మూలపురుషులయ్యారు.
కానీ ఐగుప్తులోకి ప్రవేశించినప్పుడు కుటుంబ మొత్తం సంఖ్య:
70.
అంటే 70 అనే సంఖ్య ఇక్కడ ఇశ్రాయేలు కుటుంబం విస్తరించిన స్థితిని లెక్కించడానికి ఉపయోగించబడింది.
అది కేవలం యాకోబు కుమారుల సంఖ్య కాదు.
దానిలో:
- కుమారులు,
- మనుమలు,
- కుటుంబ సభ్యులు
ఉన్నారు.
6. 70 మంది ఐగుప్తుకు ఎందుకు వెళ్లారు?
ఈ సంఖ్యను దాని కథా సందర్భం నుండి విడదీయకూడదు.
వారు ఐగుప్తుకు వెళ్లడానికి ప్రధాన కారణం:
కరవు.
కానీ ఆదికాండము కథ ప్రకారం, ఈ పరిస్థితుల వెనుక దేవుని పరిపాలన కూడా పనిచేస్తోంది.
యోసేపు తన సహోదరులతో చెప్పిన మాటలు దీనిని వివరించాయి.
ఆదికాండము 50:20
వారు కీడు ఉద్దేశించినప్పటికీ దేవుడు దానిని మేలుగా మార్చి అనేకమంది ప్రాణాలను కాపాడాడు.
అందువల్ల 70 మంది ఐగుప్తులో ప్రవేశించడం కేవలం వలస సంఘటన కాదు.
అది ఆదికాండము కథలో:
కనాను → కరవు → యోసేపు → ఐగుప్తు → కుటుంబ సంరక్షణ
అనే దేవుని ప్రావిడెన్స్ కథలో భాగం.
7. ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండముకు 70 ఒక ముఖ్యమైన కలుపు బిందువు
ఆదికాండము చివరలో యాకోబు కుటుంబం ఐగుప్తులో స్థిరపడింది.
నిర్గమకాండము ఆ కథనే కొనసాగిస్తుంది.
నిర్గమకాండము 1:5
యాకోబు సంతానము మొత్తం 70 మంది అని మళ్లీ గుర్తు చేస్తుంది.
అనంతరం:
నిర్గమకాండము 1:7
ఇశ్రాయేలీయులు విస్తరించి, అధికమై, బలమైన జనసమూహంగా మారారని చెబుతుంది.
అందువల్ల ఆదికాండము 46లోని 70 మంది:
ఒక కుటుంబం నుండి ఒక జనంగా మారబోయే కథలో కీలక చారిత్రక సంఖ్య.
8. ఆదికాండము 46లో 70 — వాగ్దాన చరిత్రలో ప్రాముఖ్యత
దేవుడు అబ్రాహాముతో జనసంబంధమైన వాగ్దానాలు చేశాడు.
12:2
“నిన్ను గొప్ప జనముగా చేసెదను.”
13:16
అతని సంతానం భూమి ధూళివలె విస్తరించును.
15:5
నక్షత్రాలను లెక్కించగలిగితే లెక్కించు — నీ సంతానం అట్లుండును.
17:6
అబ్రాహాము నుండి జనములు ఉద్భవిస్తాయి.
కానీ ఆదికాండము చివరికి ఇంకా “అసంఖ్యాకమైన జనము” ఏర్పడలేదు.
కనిపించేది:
70 మందితో కూడిన కుటుంబం.
అందువల్ల ఆదికాండము ముగింపు ఒక విధంగా అసంపూర్ణ వాగ్దాన స్థితి.
దేవుడు ప్రారంభించాడు.
కానీ కథ ఇంకా కొనసాగాలి.
అందుకే ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండముకు సహజమైన కొనసాగింపు ఉంది.
9. యాకోబు కొరకు ఐగుప్తీయులు 70 రోజులు దుఃఖించారు
70 సంఖ్యకు సంబంధించిన మరో ప్రత్యక్ష ప్రస్తావన ఆదికాండము చివరి అధ్యాయంలో ఉంది.
ఆదికాండము 50:3
యాకోబు మరణించిన తరువాత:
- అతని శరీరాన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలతో సిద్ధం చేయడానికి 40 రోజులు పట్టింది;
- ఐగుప్తీయులు అతని కొరకు 70 రోజులు దుఃఖించారు.
ఇక్కడ 70 సంఖ్యకు వేరే సందర్భం ఉంది.
ఇది కుటుంబ సభ్యుల సంఖ్య కాదు.
ఇది:
దుఃఖకాలం.
10. యాకోబు కొరకు 70 రోజుల దుఃఖం ఏమి చూపుతుంది?
ఆదికాండము 50:3లో వచనం స్పష్టంగా చెప్పేది:
ఐగుప్తీయులు యాకోబును 70 రోజులు దుఃఖించారు.
ఇది యాకోబు కుటుంబానికి ఐగుప్తులో ఉన్న గౌరవాన్ని సూచించే సందర్భంగా చూడవచ్చు.
యాకోబు సాధారణ విదేశీయుడిగా మాత్రమే చూడబడలేదు.
అతడు ఐగుప్తులో అత్యంత ఉన్నత స్థానంలో ఉన్న యోసేపు తండ్రి.
అతని మరణం పెద్ద సంఘటనగా పరిగణించబడింది.
అయితే:
“70 రోజులు అంటే సంపూర్ణ దుఃఖం”
అని ఆదికాండము చెప్పదు.
అందువల్ల అలాంటి ప్రతీకాత్మక వ్యాఖ్యానాన్ని తప్పనిసరి బోధగా చేయకూడదు.
11. ఒక ఆసక్తికరమైన సాహిత్య సంబంధం
ఆదికాండము చివరి భాగంలో 70 సంఖ్య రెండు ప్రత్యేక సందర్భాలలో కనిపిస్తుంది:
46:27
70 మంది — యాకోబు కుటుంబం ఐగుప్తుకు వచ్చింది.
50:3
70 రోజులు — యాకోబు మరణం తరువాత ఐగుప్తీయులు దుఃఖించారు.
ఇవి సంఖ్యాపరంగా ఒకే 70 అయినప్పటికీ వాటి అర్థాలు వేరు.
ఒకటి:
జనుల సంఖ్య.
మరొకటి:
కాల వ్యవధి.
అందువల్ల ఈ రెండు వచనాలను ఒకే ప్రతీకాత్మక అర్థంలో కలపడం సరైంది కాదు.
12. ఆదికాండము 46:27లో 70 — అపొస్తలుల కార్యములు 7:14లో 75 ఎందుకు?
ఇది 70 సంఖ్యను అధ్యయనం చేసేటప్పుడు తప్పకుండా గమనించవలసిన అంశం.
ఆదికాండము 46:27లో హెబ్రీ గ్రంథపాఠం ప్రకారం:
70 మంది.
కానీ అపొస్తలుల కార్యములు 7:14లో స్తెఫను:
75 మంది
అని ప్రస్తావిస్తాడు.
దీనికి ప్రధాన కారణం పాత నిబంధన గ్రంథపాఠ సంప్రదాయాల మధ్య ఉన్న లెక్కింపు తేడా.
గ్రీకు పాత నిబంధన అయిన సెప్టువజింట్ (LXX) ఆదికాండము 46 వంశావళిలో అదనపు కుటుంబ సభ్యులను లెక్కిస్తుంది.
అందుచేత:
- హెబ్రీ మసొరెటిక్ గ్రంథపాఠం → 70
- గ్రీకు సెప్టువజింట్ సంప్రదాయం → 75
అనే తేడా ఏర్పడుతుంది.
కాబట్టి ఇది తప్పనిసరిగా బైబిలు విరోధాభాసం అని భావించాల్సిన అవసరం లేదు; ఉపయోగించిన వంశావళి/గ్రంథపాఠ లెక్కింపు సంప్రదాయానికి సంబంధించిన విషయం.
13. 70 జనములు అనే భావన — జాగ్రత్త అవసరం
ఆదికాండము 10లో నోవహు కుమారుల సంతానం ద్వారా జనముల పట్టిక ఇవ్వబడింది.
సాంప్రదాయిక లెక్కింపులో అక్కడి పేర్లను 70 జనములుగా లెక్కించడం సాధారణం.
ఇది యూదు మరియు తరువాతి బైబిలు అధ్యయన సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధి చెందిన విషయం.
కాని ఒక ముఖ్యమైన తేడా ఉంది:
ఆదికాండము 10 స్వయంగా
“ఇవి 70 జనములు”
అని సంఖ్యను స్పష్టంగా ప్రకటించదు.
కాబట్టి మన అధ్యయన విధానం ప్రకారం దీనిని ప్రత్యక్ష 70 ప్రస్తావనగా కాకుండా:
“సాంప్రదాయికంగా 70గా లెక్కించబడే జనముల పట్టిక”
అని మాత్రమే చెప్పడం మరింత ఖచ్చితమైనది.
14. లెమెకు చెప్పిన 77 — 70 కాదు
ఆదికాండము 4:24
లెమెకు తన ప్రతీకారాన్ని వివరించేటప్పుడు “డెబ్బది యేడంతలు” అనే భావన వస్తుంది.
ఇది 70 కాదు.
అది 70కి సంబంధించిన ప్రత్యక్ష ఉదాహరణగా చేర్చకూడదు.
మన సంఖ్యా అధ్యయనంలో ఇటువంటి తేడాలను స్పష్టంగా ఉంచడం అవసరం.
15. ఆదికాండములో 70 సంఖ్యకు సంబంధించిన ప్రత్యక్ష సూచనలు
వచనం | 70కు సంబంధించిన విషయం |
11:26 | తెరహు 70 సంవత్సరాల వయస్సులో అబ్రాము, నాహోరు, హారాను ప్రస్తావించబడిన కుమారుల తరాన్ని ప్రారంభించాడు |
46:27 | యాకోబు ఇంటివారు మొత్తం 70 మంది ఐగుప్తుకు సంబంధించిన లెక్కలో ఉన్నారు |
50:3 | యాకోబు కొరకు ఐగుప్తీయులు 70 రోజులు దుఃఖించారు |
ఇవే ఆదికాండములో 70 సంఖ్యను స్పష్టంగా పేర్కొనే ప్రధాన ప్రత్యక్ష సందర్భాలు.
16. ఈ మూడు “70” ప్రస్తావనల మధ్య తేడా
11:26 — వయస్సు
తెరహు — 70 సంవత్సరాలు.
46:27 — వ్యక్తుల సంఖ్య
యాకోబు కుటుంబం — 70 మంది.
50:3 — కాల వ్యవధి
యాకోబు మరణానికి దుఃఖం — 70 రోజులు.
అందువల్ల ఆదికాండములో 70కు ఒకే రహస్య సంఖ్యాశాస్త్ర అర్థం ఇవ్వడం సరైంది కాదు.
ఒకే సంఖ్య మూడు వేర్వేరు సాధారణ చారిత్రక ఉపయోగాలలో కనిపిస్తుంది.
17. 70 నుండి మనం గమనించగల ప్రధాన బైబిలు విషయాలు
మొదటిది — వంశ పరంపర.
11:26లో తెరహు కుటుంబం ద్వారా అబ్రాహాము కథకు మార్గం సిద్ధమవుతుంది.
రెండవది — వాగ్దాన కుటుంబ విస్తరణ.
46:27లో అబ్రాహాము నుండి ప్రారంభమైన కుటుంబం 70 మందిగా ఐగుప్తులో ప్రవేశిస్తుంది.
మూడవది — దేవుని సంరక్షణ.
కరవు మధ్య దేవుడు యోసేపు ద్వారా యాకోబు కుటుంబాన్ని కాపాడాడు.
నాలుగవది — ఆదికాండము నుండి నిర్గమకాండముకు మార్పు.
70 మంది తరువాత ఒక గొప్ప జనంగా విస్తరించబోతున్నారు.
ఐదవది — యాకోబుకు లభించిన గౌరవం.
50:3లో ఐగుప్తీయులు అతని కొరకు 70 రోజులు దుఃఖించారు.
18. 70 సంఖ్య గురించి చెప్పకూడని విషయాలు
ఆదికాండము ఆధారంగా మాత్రమే అధ్యయనం చేస్తే క్రింది ప్రకటనలను ఖచ్చితమైన బోధగా చెప్పకూడదు:
- “70 అంటే తప్పకుండా సంపూర్ణత.”
- “70 అంటే ఎల్లప్పుడూ జనములు.”
- “70 అంటే దేవుని పరిపూర్ణ ప్రణాళిక.”
- “70 రోజులు దుఃఖించడం ఒక ప్రవచన సంఖ్య.”
- “70 మంది ఐగుప్తుకు వెళ్లడం ఒక రహస్య సంఖ్యా కోడ్.”
ఆదికాండము ఈ అర్థాలను స్పష్టంగా ఇవ్వదు.
మనము చెప్పగలిగేది వచనం చెప్పినంతవరకే.
19. ఆదికాండము కథలో 70 యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన స్థానం
ఈ మూడు ప్రస్తావనలలో అత్యంత కథాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగినది:
ఆదికాండము 46:27 — 70 మంది
ఎందుకంటే ఇది అబ్రాహాముకు ఇచ్చిన దేవుని వాగ్దానాన్ని నిర్గమకాండములో జరగబోయే విస్తరణతో కలుపుతుంది.
అబ్రాహాము — ఒక మనిషి
↓
ఇస్సాకు — వాగ్దాన కుమారుడు
↓
యాకోబు — ఒక కుటుంబాధిపతి
↓
పన్నెండు కుమారులు
↓
70 మంది కుటుంబం
↓
ఐగుప్తులో విస్తరణ
↓
ఇశ్రాయేలు జనము
అందువల్ల 70 ఇక్కడ కథలో ఒక చారిత్రక మైలురాయి.
ఒక వాక్యంలో
ఆదికాండములో 70 సంఖ్య ప్రధానంగా తెరహు 70 సంవత్సరాల వయస్సు, యాకోబు కుటుంబంలోని 70 మంది ఐగుప్తుకు చేరడం, యాకోబు మరణానంతరం ఐగుప్తీయులు 70 రోజులు దుఃఖించడం అనే మూడు ప్రత్యక్ష సందర్భాలలో కనిపిస్తుంది; వీటిలో ముఖ్యంగా 70 మంది ఐగుప్తులో ప్రవేశించడం అబ్రాహాము కుటుంబం తరువాత ఒక గొప్ప జనంగా విస్తరించబోయే కథలో కీలకమైన చారిత్రక దశగా నిలుస్తుంది.
సంఖ్య 70 — జనాంగాలు, కుటుంబ నిండుదనం మరియు విమోచనాత్మక కదలిక
డెబ్బై ఆదికాండములో మరో ప్రధాన సంఖ్య, ముఖ్యంగా జనాంగాలు మరియు యాకోబు కుటుంబానికి సంబంధించినది.
ప్రధాన సందర్భాలు
నమూనా | సూచన | ప్రాధాన్యత |
నోవహు కుమారుల నుండి వచ్చిన డెబ్బై జనాంగాలు | ఆదికాండము 10 | జనాంగాల పట్టిక |
యాకోబు కుటుంబానికి చెందిన డెబ్బై మంది ఐగుప్తుకు వెళ్లడం | ఆదికాండము 46:27 | ఇశ్రాయేలు కుటుంబం సంరక్షించబడటం |
యాకోబు కోసం ఐగుప్తులో డెబ్బై రోజుల దుఃఖాచరణ | ఆదికాండము 50:3 | యాకోబుకు చూపిన గౌరవం |
జనాంగాల పట్టిక
ఆదికాండము 10లో నోవహు కుమారుల నుండి వచ్చిన జనాంగాలు జాబితా చేయబడతాయి. సంప్రదాయంగా ఈ పట్టిక డెబ్బై జనాంగాలను సూచిస్తుందని అర్థం చేసుకుంటారు. ఇది జలప్రళయం తరువాత భూమిమీద వ్యాపించిన మానవజాతి చిత్రాన్ని ఇస్తుంది.
జనాంగాలు దేవుని దృష్టికి వెలుపల లేవు. దేవుడు జనాంగాలను తెలిసి, చరిత్రను క్రమపరచి, తరువాత అబ్రాహాము ద్వారా భూమిమీదనున్న సమస్త కుటుంబాలు ఆశీర్వదింపబడతాయని వాగ్దానం చేస్తాడని ఆదికాండము చూపిస్తుంది.
యాకోబు యొక్క డెబ్బై మంది సంతానం
ఆదికాండము 46:27 ప్రకారం ఐగుప్తుకు వచ్చిన యాకోబు ఇంటివారి మొత్తం సంఖ్య డెబ్బై. ఇది ఒక ప్రధాన మలుపు. నిబంధన కుటుంబం ఒక కుటుంబ సమూహంగా ఐగుప్తులో ప్రవేశిస్తుంది; నిర్గమకాండము వారిని ఒక జనాంగంగా బయటకు వస్తున్నట్లు చూపిస్తుంది.
వేదాంతపరమైన ప్రాధాన్యత
డెబ్బై జనాంగాలను మరియు నిబంధన కుటుంబాన్ని కలుపుతుంది. ఆదికాండము 10 ప్రపంచ జనాంగాలను చూపిస్తుంది. ఆదికాండము 46 నిబంధన కుటుంబం ఐగుప్తులో ప్రవేశించడాన్ని చూపిస్తుంది. అబ్రాహాము సంతానం ద్వారా ఆశీర్వాదం చివరికి సమస్త జనాంగాలకు విస్తరించబోతోంది.
ఆత్మీయ అంతర్దృష్టి
దేవుడు జనాంగాలను కూడా, తన నిబంధన కుటుంబాన్ని కూడా లెక్కపెడతాడు. ఏ జనాంగమూ ఆయనకు కనబడకుండా ఉండదు. ఏ కుటుంబ కదలికా ఆయన విమోచన ప్రణాళికకు వెలుపల ఉండదు.
Infographic
