ఆదికాండము

అధ్యాయం లేదా అధ్యయన విభాగాన్ని ఎంచుకోండి

పుస్తక పరిచయం
1.0 ఆదికాండమునకు ప్రారంభ పరిచయం
1.0 పరిచయం
2.0 ఆదికాండము అధ్యాయాల శారాంశం
2.0 పరిచయము
2.1 అధ్యాయము 01
2.2 అధ్యాయము 02
2.3 అధ్యాయము 03
2.4 అధ్యాయము 04
2.5 అధ్యాయము 05
2.6 అధ్యాయము 06
2.7 అధ్యాయము 07
2.8 అధ్యాయము 08
2.9 అధ్యాయము 09
2.10 అధ్యాయము 10
2.11 అధ్యాయము 11
2.12 అధ్యాయము 12
2.13 అధ్యాయము 13
2.14 అధ్యాయము 14
2.15 అధ్యాయము 15
2.16 అధ్యాయము 16
2.17 అధ్యాయము 17
2.18 అధ్యాయము 18
2.19 అధ్యాయము 19
2.20 అధ్యాయము 20
2.21 అధ్యాయము 21
2.22 అధ్యాయము 22
2.23 అధ్యాయము 23
2.24 అధ్యాయము 24
2.25 అధ్యాయము 25
2.26 అధ్యాయము 26
2.27 అధ్యాయము 27
2.28 అధ్యాయము 28
2.29 అధ్యాయము 29
2.30 అధ్యాయము 30
2.31 అధ్యాయము 31
2.32 అధ్యాయము 32
2.33 అధ్యాయము 33
2.34 అధ్యాయము 34
2.35 అధ్యాయము 35
2.36 అధ్యాయము 36
2.37 అధ్యాయము 37
2.38 అధ్యాయము 38
2.39 అధ్యాయము 39
2.40 అధ్యాయము 40
2.41 అధ్యాయము 41
2.42 అధ్యాయము 42
2.43 అధ్యాయము 43
2.44 అధ్యాయము 44
2.45 అధ్యాయము 45
2.46 అధ్యాయము 46
2.47 అధ్యాయము 47
2.48 అధ్యాయము 48
2.49 అధ్యాయము 49
2.50 అధ్యాయము 50
3.0 ఆదికాండములో సంపూర్ణ పాత్ర అధ్యయనాలు
3.0 పరిచయం
3.1 ఆదాము
3.2 హవ్వ
3.3 సర్పము
3.4 కయీను
3.5 హేబెలు
3.6 షేతు
3.7 హనోకు
3.8 లెమెకు
3.9 నోవహు
3.10 షేము
3.11 హాము
3.12 యాపెతు
3.13 నిమ్రోదు
3.14 తెరహు
3.15 అబ్రాహాము
3.16 శారా
3.17 లోతు
3.18 మెల్కీసెదెకు
3.19 హాగరు
3.20 ఇష్మాయేలు
3.21 ఇస్సాకు
3.22 రిబ్కా
3.23 యాకోబు
3.24 ఏశావు
3.25 లేయా
3.26 రాహేలు
3.27 యోసేపు
3.28 యూదా
3.29 తామారు
3.30 బెన్యామీను
3.31 మనష్షే మరియు ఎఫ్రాయిము
3.32 నాహోరు
3.33 హారాను
3.34 మిల్కా
3.35 ఎలీయెజెరు
3.36 కెతూరా
3.37 కెతూరా కుమారులు
3.38 అబీమెలెకు
3.39 ఫీకోలు
3.40 బెతూయేలు
3.41 లాబాను
3.42 దెబోరా
3.43 బిల్హా
3.44 జిల్పా
3.45 దీనా
3.46 షెకెము
3.47 హమోరు
3.48 రూబేను
3.49 సిమ్యోను
3.50 లేవి
3.51 దాను
3.52 నఫ్తాలి
3.53 గాదు
3.54 ఆషేరు
3.55 ఇశ్శాఖారు
3.56 జెబూలూను
3.57 లోతు భార్య
3.58 లోతు కుమార్తెలు
3.59 పోతీఫరు భార్య
3.60 నోవహు భార్య మరియు నోవహు కుమారుల భార్యలు
3.61 ఆసెనతు
3.62 ఫరో పానదాయకుడు
3.63 ఆదికాండము 38లో యూదా కుటుంబం
3.64 ఆనేరు, ఎష్కోలు, మమ్రే
3.65 ఫరో
3.66 పోతీఫరు
3.67 హేతు కుమారులు
3.1 ఆదికాండములో పురుషుల నుండి ఆధ్యాత్మిక పాఠములు
3.2 ఆదికాండములోని స్త్రీల నుండి ఆత్మీయ పాఠములు
4.0 కుటుంబాలు, వంశావళులు మరియు తరములు
4.0 పరిచయం
5.0 ఆదికాండములో దేవుని ప్రజల విశ్వాస వైఫల్యాలు
5.0 పరిచయం
5.1 ఆదాము దేవుని నుండి దాగిపోవడం
5.2 కయీను కోపం
5.3 నోవహు మత్తు
5.4 అబ్రాహాము ఐగుప్తుకు వెళ్లుట
5.5 అబ్రాహాము శారాను తన సహోదరి అని పిలుచుట
5.6 లోతు సొదొమును ఎన్నుకొనుట
5.7 శారా హాగరును దుఃఖపెట్టుట
5.8 ఇస్సాకు అబ్రాహాము చేసిన తప్పును మరల చేయుట
5.9 రిబ్కా మరియు యాకోబు మోసం
5.10 యాకోబు పక్షపాతం
5.11 యోసేపు సహోదరుల అసూయ
5.12 యూదా మరియు తామారు
5.13 యాకోబు భయం
5.14 ఆదికాండములో పదేపదే కనిపించే వైఫల్య నమూనాలు
5.15 ఆదికాండములో తరతరాల వైఫల్య నమూనాలు
5.16 మానవ వైఫల్యముల మధ్య దేవుని కృప
5.17 క్రీస్తు: దేవుని ప్రజలు విఫలమైన చోట విశ్వాసపాత్రుడైన వాడు
5.18 ప్రతిబింబన మరియు అధ్యయన ప్రశ్నలు
6.0 ఆదికాండములో వేదాంతము మరియు ఆత్మీయ అంశాలు
6.0 పరిచయం

4.1.12 ఆదికాండములో ప్రక్క వంశరేఖలు

4.1.12 ఆదికాండములో ప్రక్క వంశరేఖలు • Study Notes
1

ఆదికాండములో ప్రక్క వంశరేఖలు

Explanation

1. పరిచయం

ఆదికాండము వంశావళులను కేవలం పేర్ల జాబితాలుగా ఇవ్వదు. అవి దేవుని విమోచన ప్రణాళిక ఎలా ముందుకు సాగుతున్నదో, ఏ వంశరేఖ ప్రధాన వాగ్దాన రేఖగా నిలుస్తుందో, ఏ వంశరేఖలు ప్రక్క శాఖలుగా కొనసాగుతున్నాయో స్పష్టంగా చూపిస్తాయి. ఆదికాండములో ప్రధాన దృష్టి “వాగ్దాన వంశరేఖ” మీద ఉంటుంది. ఈ వాగ్దాన వంశరేఖ చివరకు అబ్రాహాము, ఇస్సాకు, యాకోబు, యూదా వంశము ద్వారా మెస్సీయుని వైపు చూపిస్తుంది.

అయితే ఆదికాండము ప్రక్క వంశరేఖలను కూడా నిర్లక్ష్యం చేయదు. కయీను వంశము, యాఫెతు మరియు హాము వంశములు, ఇష్మాయేలు వంశము, ఏశావు వంశము, కేతూరా కుమారుల వంశము వంటి శాఖలు దేవుని సృష్టి చరిత్రలో, జనముల ఏర్పాటులో, ఇశ్రాయేలు చుట్టూ ఉన్న రాజ్యాల పుట్టుకలో ముఖ్య పాత్ర వహించాయి.

ఈ ప్రక్క వంశరేఖలు దేవుని ప్రధాన వాగ్దాన రేఖలో భాగం కాకపోయినా, దేవుని సార్వభౌమత్వం, మానవజాతి విస్తరణ, పాపం ప్రభావం, కృప యొక్క విశాలత, వాగ్దాన ఎన్నిక యొక్క ప్రత్యేకతలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతో అవసరమైనవి.

2. “ప్రక్క వంశరేఖలు” అంటే ఏమిటి?

ఆదికాండములో “ప్రక్క వంశరేఖలు” అనగా ప్రధాన వాగ్దాన రేఖలో కొనసాగని, కాని ఆ కుటుంబానికి లేదా మానవజాతికి సంబంధించి వేరే శాఖలుగా అభివృద్ధి చెందిన వంశములు.

వాగ్దాన రేఖను ఇలా చూడవచ్చు:

ఆదాము → శేతు → నోవహు → షేము → అబ్రాహాము → ఇస్సాకు → యాకోబు → యూదా

ఈ రేఖ దేవుని విమోచన వాగ్దానాన్ని మోసుకుపోయిన ప్రధాన కుటుంబరేఖ. దీనికి ప్రక్కన ఎన్నో శాఖలు ఉన్నాయి:

కయీను వంశము — శేతు రేఖకు ప్రక్క శాఖ
యాఫెతు, హాము వంశములు — షేము రేఖకు ప్రక్క శాఖలు
లోతు వంశము — అబ్రాహాము కుటుంబానికి ప్రక్క శాఖ
ఇష్మాయేలు వంశము — ఇస్సాకు వాగ్దాన రేఖకు ప్రక్క శాఖ
కేతూరా కుమారుల వంశము — ఇస్సాకు రేఖకు ప్రక్క శాఖ
ఏశావు వంశము — యాకోబు వాగ్దాన రేఖకు ప్రక్క శాఖ
యోసేపు ద్వారా మనష్షే, ఎఫ్రాయిము — యాకోబు కుటుంబంలో ప్రత్యేక ఆశీర్వాద శాఖ

ప్రక్క వంశరేఖలు ప్రధాన కథనములో కొంత సమయం మాత్రమే కనిపించవచ్చు. కానీ అవి ఆదికాండము యొక్క చరిత్రాత్మక, వేదాంతపరమైన నిర్మాణంలో గొప్ప అర్థాన్ని కలిగివుంటాయి.

3. ప్రక్క వంశరేఖలు ఎందుకు ప్రాముఖ్యమైనవి?

3.1 దేవుని సృష్టి ఆశీర్వాదం కొనసాగుతున్నదని చూపించడానికి

ఆదికాండము 1లో దేవుడు మనుష్యునికి, “ఫలించుడి, విస్తరించుడి, భూమిని నింపుడి” అని ఆశీర్వదించాడు. ప్రక్క వంశరేఖలు ఈ సృష్టి ఆశీర్వాదం కేవలం ఒక కుటుంబానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదని చూపిస్తాయి. దేవుడు మానవజాతి అంతటినీ భూమిపై విస్తరింపజేశాడు.

3.2 వాగ్దాన రేఖ ప్రత్యేకతను స్పష్టంచేయడానికి

ప్రక్క శాఖలు చూపించబడినపుడు, ప్రధాన వాగ్దాన రేఖ మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఇష్మాయేలు వంశం చెప్పిన తరువాత కథ ఇస్సాకు వైపు తిరుగుతుంది. ఏశావు వంశం చెప్పిన తరువాత కథ యాకోబు కుమారులపై కేంద్రీకృతమవుతుంది. దీని ద్వారా పాఠకుడు దేవుని విమోచన ప్రణాళిక ఏ రేఖలో ముందుకు సాగుతోందో గ్రహిస్తాడు.

3.3 దేవుడు ప్రక్క శాఖలను కూడా పూర్తిగా విడిచిపెట్టలేదని చూపించడానికి

ఇష్మాయేలు వాగ్దాన సంతానం కాదు. కానీ దేవుడు అతనిని ఆశీర్వదించి గొప్ప జనముగా చేస్తానని చెప్పాడు. ఏశావు యాకోబుతో సమానంగా వాగ్దాన వారసుడు కాదు. అయినా అతని వంశము కూడా రాజులు, ప్రధానులు కలిగిన బలమైన జనముగా ఎదిగింది. ఇది దేవుని కృప, సాధారణ ఆశీర్వాదం, మానవ సమాజాలపై ఆయన పాలనను చూపిస్తుంది.

3.4 భవిష్యత్తు జనములు, ఇశ్రాయేలు సంబంధాలను వివరించడానికి

ఆదికాండములో కనిపించే ప్రక్క వంశరేఖలు తరువాతి బైబిల్ చరిత్రలో ముఖ్యమైన జనములుగా కనిపిస్తాయి. మోయాబు, అమ్మోను, ఎదోము, మిద్యాను, ఇష్మాయేలీయులు, కనానీయులు, ఫిలిష్తీయులు, మిస్రయీము వంటి జనముల మూలాలు ఆదికాండములోనే కనిపిస్తాయి. అందువల్ల ఆదికాండము తరువాతి పాతనిబంధన చరిత్రకు పునాది వేస్తుంది.

3.5 పాపం మరియు కృప రెండూ కుటుంబరేఖలలో ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి

కొన్ని ప్రక్క వంశములు దేవునికి దూరమైన సంస్కృతులను నిర్మించాయి. కొన్ని వంశములు దేవుని ప్రజలకు శత్రువులుగా మారాయి. అయినప్పటికీ దేవుడు వారిపైనా సార్వభౌముడిగానే ఉన్నాడు. మానవ పాపం విస్తరించిన చోట కూడా దేవుని ప్రణాళిక విఫలంకాలేదు.

4. ఆదికాండములో ముఖ్యమైన ప్రక్క వంశరేఖలు

4.1 కయీను వంశరేఖ — శేతు రేఖకు ప్రక్క శాఖ

ఆదికాండము 4

కయీను ఆదాము, హవ్వల మొదటి కుమారుడు. అతడు తన తమ్ముడు హేబెలును చంపి, దేవుని సన్నిధి నుండి దూరమయ్యాడు. అయినప్పటికీ దేవుడు కయీనును వెంటనే సంహరించలేదు. అతనికి ఒక గుర్తు పెట్టి, అతని జీవితం కొనసాగడానికి అనుమతించాడు.

కయీను వంశము ఆదికాండము 4లో కనిపిస్తుంది:

కయీను → హనోకు → ఈరాదు → మెహూయాయేలు → మెతూషాయేలు → లెమెకు

ఈ వంశము ద్వారా మానవ నాగరికత యొక్క కొన్ని అంశాలు అభివృద్ధి చెందినట్లు చూపబడింది. కయీను ఒక పట్టణాన్ని కట్టాడు. యాబాలు గుడారములలో నివసించువారికి, పశువులు కాచువారికి మూలపురుషుడయ్యాడు. యూబాలు వాద్యములను వాయించువారికి మూలపురుషుడయ్యాడు. తూబల్‌కయీను రాగి, ఇనుము పనివారికి మూలపురుషుడయ్యాడు.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన వేదాంత సత్యం ఉంది: దేవుని నుండి దూరమైన మనుష్యులు కూడా సాంస్కృతికంగా, సాంకేతికంగా అభివృద్ధి చెందగలరు. నాగరికత అభివృద్ధి ఆధ్యాత్మిక నీతికి సమానం కాదు. కయీను వంశములో సంగీతం, లోహకళ, పశుపోషణ, పట్టణ నిర్మాణం కనిపించినా, అదే సమయంలో హింస, గర్వం, ప్రతీకార భావం కూడా పెరిగాయి.

లెమెకు తన హింస గురించి గర్వంగా మాట్లాడాడు. అతని మాటలు కయీను పాపం మరింత పెరిగిన రూపాన్ని చూపిస్తాయి. కయీను ఒకరిని చంపాడు; లెమెకు హింసను గర్వంగా ప్రకటించాడు. ఈ వంశము పాపం కుటుంబరేఖలలో ఎలా విస్తరిస్తుందో చూపిస్తుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

కయీను వంశము మనకు హెచ్చరిక. దేవుని లేకుండా నాగరికత ఎదగవచ్చు, కానీ నీతి ఎదగదు. కళ, శక్తి, సంపద, పట్టణ జీవితం, సాంకేతిక నైపుణ్యం—all ఇవి దేవుని భయము లేకుంటే గర్వం, హింస, స్వార్థం వైపు దారి తీస్తాయి. మానవ అభివృద్ధి దేవుని సన్నిధికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

4.2 యాఫెతు వంశరేఖ — నోవహు కుటుంబంలోని ప్రక్క శాఖ

ఆదికాండము 10

నోవహుకు ముగ్గురు కుమారులు: షేము, హాము, యాఫెతు. వీరిలో షేము రేఖ ద్వారా అబ్రాహాము వస్తాడు. కాబట్టి వాగ్దాన రేఖ షేము ద్వారా కొనసాగుతుంది. అయితే యాఫెతు వంశము కూడా ఆదికాండము 10లో గౌరవంగా నమోదు చేయబడింది.

యాఫెతు కుమారులు:

గోమెరు, మాగోగు, మాదయి, యావాను, తూబాలు, మెషెకు, తీరాసు

యాఫెతు వంశములు సాధారణంగా ఉత్తర, పశ్చిమ దిశలకు విస్తరించిన జనములతో సంబంధం కలిగివున్నట్లు బైబిల్ భౌగోళిక నేపథ్యం సూచిస్తుంది. ఆదికాండము 10లో యాఫెతు వంశములు సముద్రతీర ప్రాంతాలు, దీవులు, దూర దేశాల విస్తరణతో సంబంధించబడ్డాయి.

నోవహు తన కుమారులపై పలికిన మాటలలో, “దేవుడు యాఫెతును విస్తరింపజేయును; అతడు షేము గుడారములలో నివసించును” అనే భావం కనిపిస్తుంది. ఇది యాఫెతు వంశానికి విస్తరణ, భౌగోళిక విస్తృతి, భవిష్యత్తులో షేము ద్వారా వచ్చే ఆధ్యాత్మిక ఆశీర్వాదంలో భాగస్వామ్య సూచనగా అర్థం చేయబడుతుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

యాఫెతు వంశము దేవుని ఆశీర్వాదం భౌగోళికంగా విస్తరించబడుతుందని చూపిస్తుంది. దేవుని ప్రణాళిక ఒక చిన్న కుటుంబంలో ప్రారంభమైనా, అది చివరకు జనములందరికీ విస్తరించబోతోంది. ఆదికాండము మొదటి నుండే ప్రపంచ దృష్టిని కలిగివుంది.

4.3 హాము వంశరేఖ — శాపం, సామ్రాజ్యాలు, కనాను నేపథ్యం

ఆదికాండము 9–10

హాము నోవహు కుమారులలో ఒకడు. అతని కుమారులు:

కూషు, మిస్రయీము, పూతు, కనాను

హాము వంశములు బైబిల్ చరిత్రలో చాలా ప్రాముఖ్యమైన జనములతో సంబంధించబడ్డాయి. మిస్రయీము అంటే ఈజిప్టు. కనాను అంటే తరువాత ఇశ్రాయేలీయులు ప్రవేశించబోయే కనాను దేశం. కూషు వంశంలో నిమ్రోదు అనే బలవంతుడు కనిపిస్తాడు.

నిమ్రోదు ద్వారా బాబెలు, ఏరెకు, అక్కదు, కల్నే, నినెవె వంటి నగరాలు లేదా రాజ్య నిర్మాణాలతో సంబంధం కనిపిస్తుంది. ఈ వంశములో రాజకీయ శక్తి, నగర సంస్కృతి, సామ్రాజ్య నిర్మాణం కనిపిస్తుంది. కానీ ఇదే శాఖలో బాబెలు వంటి దేవునికి వ్యతిరేకమైన మానవ గర్వం కూడ అభివృద్ధి చెందుతుంది.

కనాను వంశములు తరువాత ఇశ్రాయేలీయుల చరిత్రలో ముఖ్యమైనవిగా మారాయి. కనానీయుల విగ్రహారాధన, నీతిహీన జీవితం, దేవుని తీర్పు—ఇవి అన్నీ తరువాత పాతనిబంధనలో ముఖ్య నేపథ్యాలుగా కనిపిస్తాయి. ఆదికాండము 10 ఈ జనముల మూలాలను ముందుగానే చూపిస్తుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

హాము వంశరేఖ మనకు ఒక గొప్ప పాఠం నేర్పుతుంది: రాజకీయ శక్తి, పట్టణ నిర్మాణం, సామ్రాజ్య ప్రభావం దేవుని నీతికి లోబడకపోతే దేవునికి వ్యతిరేకమైన గర్వంగా మారవచ్చు. బాబెలు యొక్క ఆత్మ—మనిషి తన పేరును తానే గొప్పది చేసుకోవాలని కోరుకోవడం—ఈ వంశాల నేపథ్యంతో సంబంధించబడుతుంది.

4.4 లోతు వంశరేఖ — మోయాబు మరియు అమ్మోను

ఆదికాండము 19

లోతు అబ్రాహాము సోదరుని కుమారుడు. అతడు అబ్రాహాముతో కలిసి ప్రయాణించాడు. కానీ తరువాత సొదొమ ప్రాంతాన్ని ఎన్నుకొని అక్కడ నివసించాడు. సొదొమ నాశనమైన తరువాత, లోతు కుమార్తెల ద్వారా ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు:

మోయాబు — మోయాబీయుల మూలపురుషుడు
బెన్‌అమ్మీ — అమ్మోనీయుల మూలపురుషుడు

ఇది ఆదికాండములో అత్యంత విచారకరమైన కుటుంబ కథనాలలో ఒకటి. లోతు నిర్ణయాలు, సొదొమ ప్రభావం, కుటుంబ ఆధ్యాత్మిక బలహీనత—all ఇవి అతని వంశరేఖపై ప్రభావం చూపాయి.

మోయాబీయులు, అమ్మోనీయులు తరువాత ఇశ్రాయేలుతో సంక్లిష్ట సంబంధం కలిగిన జనములుగా కనిపిస్తారు. వారు అబ్రాహాము కుటుంబానికి దూరపు బంధువులే అయినప్పటికీ, తరచుగా ఇశ్రాయేలుకు ప్రతిబంధకులుగా నిలిచారు.

అయితే దేవుని కృప గొప్పది. మోయాబు వంశం నుండి తరువాత రూతు అనే స్త్రీ వచ్చింది. ఆమె బోయజును వివాహం చేసుకొని దావీదు వంశంలో భాగమైంది. చివరకు క్రీస్తు వంశావళిలో కూడా ఆమె పేరు కనిపిస్తుంది. ఇది ఆదికాండములో ప్రక్క శాఖగా కనిపించిన వంశం కూడా దేవుని కృపలో విమోచన చరిత్రకు అనుసంధానించబడగలదని చూపిస్తుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

లోతు వంశము మనకు కుటుంబ నిర్ణయాల దీర్ఘకాల ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. మనం ఎంచుకునే స్థలం, పరిసరాలు, ఆధ్యాత్మిక స్నేహాలు, కుటుంబ నాయకత్వం తరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. కానీ దేవుని కృప మనిషి వైఫల్యాల కంటే గొప్పది.

4.5 ఇష్మాయేలు వంశరేఖ — ఇస్సాకు రేఖకు ప్రక్క శాఖ

ఆదికాండము 16, 17, 21, 25

ఇష్మాయేలు అబ్రాహాము మరియు హాగరు కుమారుడు. అతడు అబ్రాహాము మొదటి కుమారుడు. కానీ దేవుని నిబంధన వాగ్దానం ఇష్మాయేలు ద్వారా కాదు, సారాకు పుట్టబోయే ఇస్సాకు ద్వారా కొనసాగుతుందని దేవుడు స్పష్టంగా చెప్పాడు.

ఇది మానవ దృష్టికి ఆశ్చర్యకరం. ఎందుకంటే ప్రాచీన సంస్కృతిలో మొదటి కుమారుడికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. కానీ ఆదికాండములో దేవుని ఎన్నిక మనుష్యుల సహజ హక్కులకు బంధించబడలేదు. దేవుడు తన వాగ్దానాన్ని తన స్వేచ్ఛా కృపచొప్పున నడిపిస్తాడు.

అయితే ఇష్మాయేలు దేవుని దృష్టికి వెలుపల పడిపోలేదు. దేవుడు హాగరు కన్నీళ్లు చూశాడు. దేవుడు ఇష్మాయేలు స్వరాన్ని విన్నాడు. అతనిని గొప్ప జనముగా చేస్తానని వాగ్దానం చేశాడు. ఆదికాండము 25లో ఇష్మాయేలు పన్నెండు ప్రధానుల తండ్రిగా చూపబడాడు.

ఇష్మాయేలు కుమారులు:

నెబాయోతు, కేదారు, అద్బయేలు, మిబ్సాము, మిష్మా, దూమా, మస్సా, హదదు, తేమా, యెతూరు, నాఫీషు, కేదెమా

ఇష్మాయేలు వంశములో పన్నెండు ప్రధానులు ఉన్నారు. ఇది అబ్రాహాముకు దేవుడు ఇచ్చిన “గొప్ప జనము” వాగ్దానం నిజమైందని చూపిస్తుంది. కానీ విమోచన నిబంధన రేఖ ఇస్సాకు ద్వారా మాత్రమే ముందుకు సాగుతుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

ఇష్మాయేలు వంశము మనకు రెండు సత్యాలను చూపిస్తుంది. మొదటిది, దేవుని ప్రత్యేక ఎన్నిక నిజమైనది. రెండవది, దేవుని కరుణ ప్రత్యేక ఎన్నికకు వెలుపల ఉన్నవారిపైనా ఉంటుంది. దేవుడు హాగరును చూశాడు; ఇష్మాయేలు ఏడుపును విన్నాడు. ఆయన బలహీనులను, నిరాకరించబడినవారిని, ఎడారిలో ఏడుస్తున్నవారిని విడిచిపెట్టడు.

4.6 కేతూరా కుమారుల వంశరేఖ — అబ్రాహాము కుటుంబంలోని మరొక ప్రక్క శాఖ

ఆదికాండము 25

సార మరణించిన తరువాత అబ్రాహాము కేతూరా అనే స్త్రీని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె ద్వారా అబ్రాహాముకు మరికొన్ని కుమారులు పుట్టారు:

జిమ్రాను, యొక్షాను, మెదాను, మిద్యాను, ఇష్బాకు, షూవహు

ఇవారు అబ్రాహాము సంతానమే అయినప్పటికీ, వాగ్దాన వారసత్వం ఇస్సాకు వైపే కొనసాగింది. అబ్రాహాము వారికి బహుమతులు ఇచ్చి, తన జీవితకాలములోనే తూర్పు దేశాలకు పంపించాడు. ఇస్సాకు మాత్రం ప్రధాన వారసుడిగా నిలిచాడు.

ఈ వంశములో ముఖ్యంగా మిద్యాను తరువాతి బైబిల్ చరిత్రలో ప్రాముఖ్యమైనవాడు. మిద్యానీయులు మోషే చరిత్రలో కనిపిస్తారు. మోషే మిద్యాను దేశానికి వెళ్లి, యిత్రో కుటుంబంతో సంబంధం కలిగాడు. అదే సమయంలో, తరువాత కాలములో మిద్యానీయులు ఇశ్రాయేలుకు శత్రువులుగానూ కనిపిస్తారు.

కేతూరా కుమారుల వంశము అబ్రాహాము శారీరక సంతానం విస్తృతమైందని చూపిస్తుంది. దేవుడు అబ్రాహామును “అనేక జనములకు తండ్రి”గా చేస్తానని చెప్పిన వాగ్దానం కేవలం ఇస్సాకు ద్వారా మాత్రమే కాదు, విస్తృతమైన కుటుంబ శాఖల ద్వారా కూడా ఒక స్థాయిలో నెరవేరింది. అయితే నిబంధన రేఖ మాత్రం ఇస్సాకు ద్వారానే కొనసాగింది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

కేతూరా వంశము మనకు దేవుని వాగ్దానములలో స్థాయిలు ఉంటాయని చూపిస్తుంది. శారీరక ఆశీర్వాదం ఒకటి; నిబంధన వారసత్వం మరొకటి. అబ్రాహాము కుటుంబం విస్తరించినా, దేవుని విమోచన ప్రణాళిక ఇస్సాకు ద్వారా కేంద్రీకృతమై ముందుకు సాగుతుంది.

4.7 ఏశావు వంశరేఖ — యాకోబు రేఖకు ప్రక్క శాఖ

ఆదికాండము 25, 27, 36

ఏశావు ఇస్సాకు, రిబ్కా పెద్ద కుమారుడు. సహజ క్రమంలో అతడే మొదటి జన్మహక్కు కలిగినవాడు. కానీ ఆదికాండము మొదటి నుండే “పెద్దవాడు చిన్నవానికి సేవ చేయును” అని దేవుని ఉద్దేశాన్ని వెల్లడిస్తుంది. దేవుని ఎన్నిక యాకోబు వైపు ఉంది.

ఏశావు తన జన్మహక్కును తక్కువగా చూశాడు. తరువాత ఆశీర్వాదంపై ఘర్షణ జరిగింది. ఏశావు తన తండ్రి ఆశీర్వాదం కోల్పోయినప్పుడు కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నాడు. అయినప్పటికీ అతని వంశము పూర్తిగా నశించలేదు. ఆదికాండము 36లో ఏశావు వంశము విస్తారంగా నమోదు చేయబడింది.

ఏశావు వంశము ఎదోము అనే జనముగా ఏర్పడింది. ఎదోమీయులు తరువాత ఇశ్రాయేలీయులకు సమీప బంధువులు అయినప్పటికీ, తరచుగా శత్రుత్వ సంబంధం కలిగినవారిగా కనిపిస్తారు. ఏశావు సేయీరు దేశంలో నివసించాడు. అతని వంశంలో ప్రధానులు, రాజులు ఏర్పడ్డారు. ఆదికాండము 36లో “ఇశ్రాయేలీయులమీద రాజు ఏలకమునుపు ఎదోము దేశములో ఏలిన రాజులు” అనే భావం కనిపిస్తుంది. ఇది ఏశావు వంశం రాజకీయంగా ముందుగానే బలపడిందని చూపిస్తుంది.

ఇక్కడ ఒక గొప్ప వ్యత్యాసం ఉంది. ఏశావు వంశం త్వరగా రాజ్యరూపం పొందింది. యాకోబు వంశం మాత్రం చాలా కాలం కుటుంబ స్థాయిలోనే ఉంది. బయటికి చూస్తే ఏశావు బలమైనవాడిగా కనిపించాడు; యాకోబు వంశం బలహీనంగా కనిపించింది. కానీ దేవుని వాగ్దాన దృష్టిలో యాకోబు రేఖే ప్రధానమైనది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

ఏశావు వంశము మనకు బాహ్య విజయము మరియు ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం ఒకటి కాదని నేర్పుతుంది. రాజులు ఉండటం, భూమి కలిగి ఉండటం, శక్తి పొందటం—all ఇవి దేవుని నిబంధన ఆశీర్వాదానికి సమానం కావు. మనిషి కంటికి వేగంగా ఎదిగినది గొప్పగా కనిపించవచ్చు; కానీ దేవుని దృష్టిలో వాగ్దానానికి విలువ ఎక్కువ.

4.8 యోసేపు కుమారుల శాఖ — మనష్షే మరియు ఎఫ్రాయిము

ఆదికాండము 41, 48

యోసేపు యాకోబు కుమారులలో ఒకడు. అతడు ఐగుప్తులో ఉన్నప్పుడు ఆసెనతును వివాహం చేసుకొని ఇద్దరు కుమారులను పొందాడు:

మనష్షే మరియు ఎఫ్రాయిము

వీరు యోసేపు కుమారులు అయినప్పటికీ, ఆదికాండము 48లో యాకోబు వారిని తన కుమారులుగా స్వీకరించాడు. అంటే మనష్షే, ఎఫ్రాయిము ఇశ్రాయేలు గోత్రములలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని పొందారు. యోసేపు ఒక గోత్రంగా కాక, తన ఇద్దరు కుమారుల ద్వారా రెండు గోత్రాల ఆశీర్వాదం పొందాడు.

ఇక్కడ కూడా సహజ క్రమం మారింది. మనష్షే పెద్దవాడు; ఎఫ్రాయిము చిన్నవాడు. కానీ యాకోబు తన కుడిచేయిని ఎఫ్రాయిముపై ఉంచి చిన్నవాడికి గొప్ప ఆశీర్వాదం ఇచ్చాడు. ఇది ఆదికాండములో తరచుగా కనిపించే దేవుని విధానాన్ని మళ్లీ చూపిస్తుంది: కయీను కాదు శేతు; ఇష్మాయేలు కాదు ఇస్సాకు; ఏశావు కాదు యాకోబు; మనష్షే కాదు ఎఫ్రాయిము.

ఈ శాఖ వాగ్దాన రేఖకు వెలుపల కాదు; అయితే యోసేపు కుటుంబంలో ప్రత్యేక విస్తరణ. ఇది యాకోబు కుటుంబ వృక్షంలో ఆశీర్వాదం ఎలా విస్తరించబడిందో చూపిస్తుంది.

ఆధ్యాత్మిక పాఠము

మనష్షే, ఎఫ్రాయిము శాఖ మనకు దేవుని కృప సహజ క్రమాలకన్నా గొప్పదని నేర్పుతుంది. దేవుడు చిన్నవారిని, వెలుపల ఉన్నవారిని, అనుకోని పరిస్థితుల్లో జన్మించినవారిని తన ప్రణాళికలో గొప్ప స్థానానికి తీసుకురాగలడు.

2

5. ప్రక్క వంశరేఖల వేదాంత సందేశము

Explanation

5.1 దేవుని ఎన్నిక ప్రత్యేకమైనది

ఆదికాండములో దేవుడు అందరినీ సృష్టించాడు, అందరిపైనా పాలిస్తాడు. అయినప్పటికీ, విమోచన వాగ్దానాన్ని ఒక ప్రత్యేక రేఖ ద్వారా ముందుకు నడిపిస్తాడు. ఇది మానవ ప్రతిభ, పెద్ద జన్మహక్కు, రాజకీయ శక్తి ఆధారంగా కాదు. దేవుని స్వేచ్ఛా కృప ఆధారంగా ఉంది.

5.2 దేవుని కృప విస్తృతమైనది

ఇష్మాయేలు, ఏశావు, కేతూరా కుమారులు, యాఫెతు వంశములు ప్రధాన వాగ్దాన రేఖలో లేనప్పటికీ, దేవుడు వారికి భూమి, సంతానం, ప్రధానులు, రాజ్యాలు, జీవనాధారాలు ఇచ్చాడు. ఇది సాధారణ కృపను చూపిస్తుంది.

5.3 మానవ పాపం తరాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది

కయీను వంశం, హాము శాఖలోని కొన్ని రాజ్యాలు, కనానీయ సంస్కృతి, లోతు కుటుంబపు విషాదం—all ఇవి పాపం కుటుంబాలపై, సమాజాలపై, సంస్కృతులపై ప్రభావం చూపుతుందని తెలియజేస్తాయి.

5.4 దేవుని ప్రణాళిక మానవ వైఫల్యాల మధ్య కూడా నిలుస్తుంది

అబ్రాహాము కుటుంబంలో తప్పులు ఉన్నాయి. సారా, హాగరు ఘర్షణ ఉంది. లోతు కుటుంబంలో విషాదం ఉంది. ఇస్సాకు కుటుంబంలో పక్షపాతం ఉంది. యాకోబు కుటుంబంలో మోసం, అసూయ, హింస ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ దేవుని వాగ్దాన రేఖ నిలిచింది.

5.5 జనములన్నీ దేవుని చరిత్రలో భాగం

ఆదికాండము ఒకే జాతి కథగా ప్రారంభం కాదు. అది సృష్టి నుండి మానవజాతి అంతటిని చూపిస్తుంది. ఇశ్రాయేలు కథ ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే దాని ద్వారా సమస్త జనములు ఆశీర్వదింపబడాలి. అందుకే ప్రక్క వంశరేఖలు కూడా దేవుని ప్రపంచ ప్రణాళికలో భాగమే.

6. ప్రక్క వంశరేఖలు మరియు వాగ్దాన రేఖ మధ్య తేడా

అంశము

వాగ్దాన రేఖ

ప్రక్క వంశరేఖలు

ప్రధాన దిశ

మెస్సీయుని వైపు

జనముల విస్తరణ వైపు

కేంద్రీకరణ

అబ్రాహాముఇస్సాకుయాకోబు

ఇష్మాయేలు, ఏశావు, కేతూరా కుమారులు మొదలైనవారు

వేదాంత పాత్ర

నిబంధన, వాగ్దానం, విమోచన

సాధారణ కృప, జనముల చరిత్ర, నేపథ్యం

ఆధ్యాత్మిక గుర్తింపు

దేవుని ఎన్నిక రేఖ

దేవుని పాలనలో ఉన్న ఇతర శాఖలు

ఫలితం

క్రీస్తు వంశావళి వైపు

ఇశ్రాయేలు చుట్టూ ఉన్న జనముల ఏర్పాటుకు పునాది

7. ప్రక్క వంశరేఖలలో కనిపించే పునరావృత నమూనాలు

7.1 పెద్దవాడు కాక చిన్నవాడు ఎంపిక చేయబడుట

ఆదికాండములో సహజ క్రమం తరచుగా తలక్రిందులు చేయబడుతుంది. కయీను కాక శేతు, ఇష్మాయేలు కాక ఇస్సాకు, ఏశావు కాక యాకోబు, మనష్షే కాక ఎఫ్రాయిము ముఖ్య స్థానాన్ని పొందారు. ఇది దేవుని కృప మానవ సంప్రదాయాలకు బంధింపబడదని చూపిస్తుంది.

7.2 బాహ్య బలం ఉన్న వంశాలు ఆధ్యాత్మికంగా ప్రధానంగా ఉండకపోవడం

కయీను వంశం నాగరికతను నిర్మించింది. హాము వంశంలో సామ్రాజ్యాలు కనిపించాయి. ఏశావు వంశంలో రాజులు ముందుగానే కనిపించారు. అయినప్పటికీ, దేవుని విమోచన వాగ్దానం బలహీనంగా కనిపించే వాగ్దాన రేఖలో కొనసాగింది.

7.3 కుటుంబ ఘర్షణల నుండి జనములు పుట్టడం

ఇష్మాయేలు-ఇస్సాకు మధ్య ఉద్రిక్తత, ఏశావు-యాకోబు మధ్య ఘర్షణ, లోతు కుటుంబ విషాదం—ఇవి అన్నీ తరువాతి జనముల చరిత్రపై ప్రభావం చూపాయి. కుటుంబ సంఘటనలు చరిత్రాత్మక జనములుగా విస్తరించాయి.

7.4 దేవుడు పేర్లు తెలిసిన దేవుడు

ప్రక్క వంశరేఖల పేర్లు కూడా ఆదికాండములో నమోదు చేయబడటం ప్రాముఖ్యమైనది. దేవుడు కేవలం ప్రధాన పాత్రల దేవుడు మాత్రమే కాదు. ఆయన ప్రతి కుటుంబం, ప్రతి జనము, ప్రతి తరాన్ని తెలుసుకొనేవాడు.

8. ప్రక్క వంశరేఖలు మరియు క్రీస్తుతో సంబంధము

ఆదికాండములో ప్రక్క వంశరేఖలు నేరుగా క్రీస్తు వంశావళిని మోసుకుపోకపోయినా, క్రీస్తు అవసరాన్ని, ఆయన రక్షణ విశ్వవ్యాప్తతను, ఆయనలో జనములందరికీ ఉన్న ఆశను చూపిస్తాయి.

8.1 కయీను వంశము క్రీస్తు రక్తపు అవసరాన్ని చూపిస్తుంది

కయీను హేబెలు రక్తాన్ని చిందించాడు. హింస పెరిగింది. పాపం తరాలుగా వ్యాపించింది. క్రీస్తు రక్తమే హేబెలు రక్తముకంటె శ్రేష్ఠమైనది. హేబెలు రక్తం న్యాయం కోసం పలుకుతుంది; క్రీస్తు రక్తం క్షమాపణ కోసం పలుకుతుంది.

8.2 బాబెలు విభజనకు క్రీస్తు సమాధానం

హాము వంశ నేపథ్యంతో సంబంధం కలిగిన బాబెలులో భాషలు కలవరపడ్డాయి. జనములు చెదరిపోయాయి. కానీ క్రీస్తులో, ప్రత్యేకంగా పెంతెకొస్తు సంఘటనలో, భాషల మధ్య సువార్త వినబడింది. బాబెలులో విభజన; క్రీస్తులో సువార్త ద్వారా ఐక్యత.

8.3 ఇష్మాయేలు, ఏశావు వంటి ప్రక్క శాఖలు కృప యొక్క విశాలతను గుర్తుచేస్తాయి

క్రీస్తు కేవలం ఒక జాతి కొరకు మాత్రమే రాలేదు. అబ్రాహాము వాగ్దానంలోనే “భూమ్యాకాశములన్నియు నీ సంతానమునందు ఆశీర్వదింపబడును” అనే విశ్వవ్యాప్త దిశ ఉంది. ప్రక్క వంశరేఖలు ఆ జనముల వైపు చూపించే నేపథ్యాలు.

8.4 లోతు వంశములో రూతు ద్వారా కృప వెలుగుతుంది

మోయాబు వంశం లోతు కుటుంబ విషాదం నుండి పుట్టింది. అయినప్పటికీ రూతు ద్వారా ఆ వంశం దావీదు వంశంలోకి, చివరకు మెస్సీయ వంశావళిలోకి అనుసంధానించబడింది. ఇది దేవుని కృప మానవ పాపం మీద విజయం సాధిస్తుందని చూపిస్తుంది.

9. విశ్వాసులకు అన్వయము

9.1 మన పేరు ప్రధాన వేదికపై లేకపోయినా దేవుని దృష్టిలో మన జీవితం ప్రాముఖ్యమైనది

ప్రక్క వంశరేఖలలో చాలా పేర్లు మనకు ఎక్కువగా తెలియవు. కానీ అవి దేవుని వాక్యంలో నమోదు చేయబడ్డాయి. దేవుని చరిత్రలో కనిపించని జీవితమూ వ్యర్థం కాదు. దేవుడు ప్రతి తరాన్ని తెలుసుకొంటాడు.

9.2 కుటుంబ నిర్ణయాలు తరాలను ప్రభావితం చేస్తాయి

లోతు సొదొమ వైపు వెళ్లడం అతని కుటుంబాన్ని ప్రభావితం చేసింది. ఏశావు జన్మహక్కును తక్కువగా చూడటం అతని భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేసింది. మన ఆధ్యాత్మిక నిర్ణయాలు మనతో ముగియవు; అవి తరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.

9.3 బాహ్య విజయం ఆధ్యాత్మిక ఆశీర్వాదానికి ప్రమాణం కాదు

కయీను వంశము సాంస్కృతికంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఏశావు వంశము రాజకీయంగా ఎదిగింది. అయినప్పటికీ వాగ్దాన రేఖ వేరే దిశలో కొనసాగింది. కాబట్టి విశ్వాసి బాహ్య విజయాన్ని దేవుని ఆమోదంగా తప్పుగా భావించకూడదు.

9.4 దేవుని కృప మన గతం కంటే గొప్పది

మోయాబు వంశం లోతు కుటుంబపు పాపంతో ప్రారంభమైనా, రూతు ద్వారా కృప కథగా మారింది. దేవుడు విరిగిన కుటుంబరేఖలలోనూ తన విమోచన కార్యాన్ని చేయగలడు.

9.5 దేవుని ప్రణాళిక విశ్వవ్యాప్తమైనది

ఆదికాండము ప్రక్క వంశరేఖలు మనకు సువార్త యొక్క విశ్వవ్యాప్త దృష్టిని గుర్తుచేస్తాయి. దేవుడు ఒక కుటుంబాన్ని ఎన్నుకున్నాడు, కాని ఆయన లక్ష్యం సమస్త జనములకు ఆశీర్వాదం చేరడం.

10. అధ్యయనార్థం ముఖ్య ప్రక్క వంశరేఖల సంక్షిప్త పట్టిక

ప్రక్క వంశరేఖ

ప్రధాన వ్యక్తి

సంబంధిత అధ్యాయాలు

తరువాతి ప్రాముఖ్యత

కయీను వంశము

కయీను

ఆది 4

నాగరికత, హింస, దేవుని నుండి దూరమైన సంస్కృతి

యాఫెతు వంశము

యాఫెతు

ఆది 10

దూర జనములు, సముద్రతీర ప్రాంతాలు

హాము వంశము

హాము

ఆది 9–10

ఈజిప్టు, కనాను, బాబెలు నేపథ్యం

లోతు వంశము

లోతు

ఆది 19

మోయాబు, అమ్మోను జనముల పుట్టుక

ఇష్మాయేలు వంశము

ఇష్మాయేలు

ఆది 16, 17, 21, 25

పన్నెండు ప్రధానులు, అబ్రాహాము శారీరక సంతానం

కేతూరా వంశము

కేతూరా కుమారులు

ఆది 25

మిద్యాను మొదలైన తూర్పు జనములు

ఏశావు వంశము

ఏశావు

ఆది 36

ఎదోము రాజ్యము

మనష్షే, ఎఫ్రాయిము

యోసేపు కుమారులు

ఆది 48

ఇశ్రాయేలు గోత్రములలో ప్రత్యేక భాగం

11. ఆదికాండము ప్రక్క వంశరేఖల సమగ్ర వేదాంత దృశ్యం

ఆదికాండములో ప్రక్క వంశరేఖలు మనకు దేవుని చరిత్రను విస్తారంగా చూడమని పిలుస్తాయి. దేవుని వాగ్దానం ఒక రేఖలో కేంద్రీకృతమైనప్పటికీ, ఆయన పాలన సమస్త రేఖలమీద ఉంది. ఆయన వాగ్దానం ఇస్సాకు, యాకోబు, యూదా రేఖలో ముందుకు సాగినప్పటికీ, ఆయన కృప హాగరు కన్నీళ్లను కూడా చూసింది. ఆయన ఎన్నిక యాకోబు వైపు ఉన్నప్పటికీ, ఏశావు వంశాన్ని కూడా చరిత్రలో నిలబెట్టాడు. ఆయన కనాను పాపాన్ని తీర్పు చేశాడు; కానీ రాహాబు, రూతు వంటి జనముల ద్వారా తన కృపను చూపించాడు.

అందువల్ల ప్రక్క వంశరేఖలు “దేవుని ప్రణాళికకు వెలుపల ఉన్న కథలు” కావు. అవి దేవుని పెద్ద కథలోని ప్రక్క దారులు. ప్రధాన విమోచన రహదారి వాగ్దాన రేఖలో నడుస్తుంది; కానీ ప్రక్క దారులన్నీ కూడా దేవుని సార్వభౌమ పటములో భాగమే.

12. ముగింపు

ఆదికాండములోని ప్రక్క వంశరేఖలు మనకు మూడు ప్రధాన సత్యాలను బోధిస్తాయి.

మొదటిగా, దేవుడు తన వాగ్దానాన్ని ప్రత్యేక రేఖ ద్వారా నమ్మకంగా ముందుకు నడిపిస్తాడు. రెండవదిగా, ఆ ప్రధాన రేఖకు వెలుపల ఉన్న జనములను కూడా ఆయన మరచిపోడు. మూడవదిగా, మానవ చరిత్రలో కనిపించే ప్రతి కుటుంబం, ప్రతి శాఖ, ప్రతి జనము చివరకు దేవుని సార్వభౌమ పరిపాలనలోనే ఉంది.

కయీను వంశము మనిషి పాపం మరియు నాగరికత మధ్య ఉన్న ప్రమాదకర సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది. యాఫెతు, హాము వంశములు జనముల విస్తరణను చూపిస్తాయి. లోతు వంశము కుటుంబ నిర్ణయాల ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. ఇష్మాయేలు వంశము దేవుని కరుణను చూపిస్తుంది. కేతూరా కుమారులు అబ్రాహాము ఆశీర్వాద విస్తరణను చూపిస్తారు. ఏశావు వంశము బాహ్య బలం మరియు ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం మధ్య తేడాను చూపిస్తుంది. మనష్షే, ఎఫ్రాయిము శాఖ దేవుని కృప సహజ క్రమాలకంటే గొప్పదని తెలియజేస్తుంది.

చివరికి, ఈ ప్రక్క వంశరేఖలన్నీ మనలను ఒక గొప్ప సత్యం వైపు నడిపిస్తాయి: దేవుడు చరిత్రను యాదృచ్ఛికంగా నడిపించడు. ఆయన ప్రతి కుటుంబరేఖను తెలుసుకుంటాడు, ప్రతి జనముపై పాలిస్తాడు, తన వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చుతాడు, చివరకు క్రీస్తులో సమస్త జనములకు ఆశీర్వాదాన్ని అందిస్తాడు.

3

Infographic

Explanation